Τετάρτη, 1 Οκτωβρίου 2014

ΕΡΕΥΝΑ –Ο ΔΙΠΛΟΣ ΜΥΘΟΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΛΟΥΓ (LUGH) & Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΡΡΟΗ ΣΤΗΝ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΙΡΛΑΝΔΙΚΗΣ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑΣ [ΜΕΡΟΣ Α΄]

Γράφει ο Λεωνίδας Μανιάτης.

Αγαλματίδιο που αναπαριστά την μορφή του
θεού Λουγ (Lugh) της αρχαίας ιρλανδικής
θρησκείας. Μέσα από τους κελτικούς μύθους
που έχουν διασωθεί ως τις ημέρες μας, ο εν λόγω
θεός παρουσιάζεται ως η πιο σημαντική αρσενική
θεότητα ολόκληρης της αρχαίας Ιρλανδικής
θρησκείας. Οι μύθοι όμως που μας μιλούν
γι' αυτόν διίστανται, καθώς ο ένας τον
παρουσιάζει ως έναν μεγάλο ηλιακό θεό που
κατέβηκε στην γη για να βοηθήσει στην μάχη
κατά των γιγαντόσωμων Fomóiri, ενώ ο άλλος
ως έναν μεγάλο ήρωα που πολέμησε για τον λαό
του, οδηγώντας τον στην νίκη. Ωστόσο και οι δύο
μύθοι φαίνεται να έχουν μία περίεργη συγγένεια
με τους αντίστοιχους μύθους των αρχαίων
Ελλήνων, οι οποίοι μιλούν για πρόσωπα και
καταστάσεις πολύ κοντινά στα λεγόμενα και των
δύο ιρλανδικών μύθων. Θα ήταν άραγε δυνατόν
η παρουσία των Μινωιτών και των Μυκηναίων
στην περιοχή των Βρετανικών Νησιών κατά την
εποχή του Χαλκού που αποδεδειγμένα έλαβε
χώρα να ευθύνεται για τις όποιες μυθολογικές
και μυθιστορικές συγγένειες παρουσιάζουν στην
μεταξύ τους σύγκριση οι μύθοι των δύο λαών;

Ε
ίναι δυνατόν δύο παραπλήσιες εκδοχές ενός μύθου να δημιουργηθούν παράλληλα από δύο ξεχωριστούς πολιτισμούς σε δύο διαφορετικά μέρη του κόσμου; Η πιο λογική απάντηση στο ερώτημα είναι πως κάτι τέτοιο θα ήταν δυνατόν μόνο υπό την προϋπόθεση πως και οι δύο μύθοι αναφέρονται στην ίδια πραγματική ιστορία. Παρά ταύτα, ακόμα και αυτή η υπόθεση δεν μπορεί να εξηγήσει πώς είναι δυνατόν οι ομοιότητες αυτές να είναι τόσο λεπτομερείς, όσο οι μύθοι που θα εξετάσουμε στην συνέχεια…
Σ
ε προηγούμενα άρθρα μου είχα κάνει ειδική αναφορά στην επίδραση που δέχτηκε ο προϊστορικός πολιτισμός των Βρετανικών Νησιών από τους Μινωίτες, τους Κυκλαδίτες, τους Μυκηναίους, αλλά και τους Αιγυπτίους της εποχής του Χαλκού. Στο πλαίσιο των άρθρων αυτών έχουν εξεταστεί σε μεγάλο βαθμό οι ομοιότητες στην μυθιστορία και την προϊστορία των Βρετανικών Νησιών, καθώς και αυτές που αφορούν τα ταφικά τους μνημεία που τόσο πολύ θυμίζουν τους μινωικούς θολωτούς τάφους. Από τα στοιχεία που παρουσίασα στα άρθρα μου αυτά που φιλοξενούνται σε αυτό το ιστολόγιο, είναι σαφές το γεγονός ότι οι προαναφερθέντες λαοί (και ιδίως οι Μινωίτες) είχαν ασκήσει τεράστια επίδραση στους πολιτισμούς του νησιωτικού συμπλέγματος των Βρετανικών Νήσων και μάλιστα σε πολλούς τομείς. Στην δε μυθολογία των λαών αυτών συναντάμε πολλές ομοιότητες με τους μύθους της αρχαίας Ελλάδας, καθώς και με μυθικά στοιχεία που αναφέρονται στα ομηρικά κείμενα, καθώς και ευθείες αναφορές σε ελληνική και αιγυπτιακή επιρροή στην περιοχή, πολλούς αιώνες πριν την έλευση των Ρωμαίων επί Ιουλίου Καίσαρος στην Μεγάλη Βρετανία.
Α
ν και τα στοιχεία που έχω ήδη δημοσιεύσει είναι εύκολα προσιτά στον καθένα, προτιμώ πριν περάσω στο κυρίως θέμα του άρθρου μου να κάνω μία μικρή ανακεφαλαίωση των πιο σημαντικών, για όσους δεν έτυχε να διαβάσουν τα προηγούμεθα άρθρα μου για το θέμα. Στα Βρετανικά Νησιά η εποχή της γραφής άρχισε πολλούς αιώνες αργότερα απ’ ότι στην Μεσόγειο και ως εκ τούτου η καταγραφή των αρχαίων κελτικών μύθων καθυστέρησε πολύ. Σημαντικότερο κείμενο της ιρλανδικής μυθιστορίας (και μάλιστα ένα από τα αρχαιότερα) είναι το Βιβλίο των Εισβολών (κελτικό όνομα «Lebor Gabála Érenn»). Στο εν λόγω βιβλίο αναφέρεται η πεποίθηση των Ιρλανδών – και των υπόλοιπων κατοίκων των Βρετανικών Νησιών που καθοδηγήθηκαν θρησκευτικά από την Ιρλανδία – ότι δεν ήταν οι πρώτοι που κατοίκησαν το νησί, αλλά πως την μεγαλόνησο κατοίκησαν διαδοχικά επτά διαφορετικές φυλές, η τελευταία εκ των οποίων είναι η φυλή των προγόνων των σημερινών Ιρλανδών. Οι έξι προηγούμενες φυλές και η ιστορία τους, με το πέρασμα των αιώνων καλύφθηκαν από ένα πέπλο θρησκευτικού μυστηρίου και ως ένα βαθμό θεοποιήθηκαν ή δαιμονοποιήθηκαν, ανάλογα με το αν θεωρούνταν καλοί ή κακοί. Μία μόνο απ’ αυτές τις φυλές εμφανίζεται να είναι γηγενής ή τουλάχιστον να μην ήρθε εισβάλοντας και αποικίζοντας την μεγαλόνησο. Πρόκειται για τους Fomóiri, μία φυλή πολεμοχαρών Γιγάντων με κάθε άλλο παρά φιλόξενα συναισθήματα για τους πληθυσμούς που κατέφταναν στο νησί. Οι τρεις πρώτες φυλές που έφτασαν διά θαλάσσης στην Ιρλανδία νικήθηκαν από τους Fomóiri και είτε αφανίστηκαν, είτε έφυγαν από το νησί. Η τρίτη φυλή, μία φυλή που κάποιες πηγές θέλουν να σχετίζεται με την πρωτοϊστορική Ελλάδα αναγκάζεται να φύγει από το νησί και να γυρίσει πίσω στην Ελλάδα ή να δοκιμάσει και πάλι την τύχη της στα γύρω νησιά. Η τέταρτη και η πέμπτη φυλή που έφτασαν ήταν απόγονοι των τελευταίων, ωστόσο τα μέσα και οι δυνάμεις που κατείχαν ήταν κάθε άλλο παρά ανάλογες. Η τέταρτη φυλή, αυτή των Fir Bolg, που γύρισε από την Ελλάδα κατάφερε να επιβληθεί για λίγο στο νησί, ωστόσο οι συγκρούσεις της με τους Γίγαντες έκαναν εμφανή την ανάγκη βοηθείας. Έτσι κατέφτασε η πέμπτη φυλή, αυτή των Tuatha Dé Danann, το όνομα των οποίων έχει την ίδια ετυμολογική ρίζα με την ελληνική λέξη Δαναοί και σημαίνει «λαός της (θεάς) Dana». Η φυλή αυτή κατείχε «μαγικές» γνώσεις και μέσα που σε πολλά θυμίζουν τις γνώσεις και τα μέσα των ομηρικών Φαιάκων και επανέφερε την ισορροπία μεταξύ γηγενών και αποίκων, ωστόσο διεκδίκησε από τους Fir Bolg την μισή μεγαλόνησο, γεγονός που οδήγησε σε μεταξύ τους ρήξη και στην τελική επικράτηση των Tuatha Dé Danann, οι οποίοι έμελλαν να θεοποιηθούν από την φυλή των Milesians, των προγόνων των σημερινών Ιρλανδών, που θα κατέφτανε στο νησί αρκετά αργότερα.
Ό
πως είναι εμφανές η σύγκρουση των γιών της μεγάλης μητέρας θεάς Dana, το όνομα της οποίας θυμίζει το ελληνικό Δανάη, αλλά σαν έννοια θα μπορούσε να μεταφραστεί στα ελληνικά μόνο ως Ρέα (αφού η σημασία του είναι η Ρέουσα) με τους γιγαντόσωμους Fomóiri φέρνουν στο μυαλό του έστω και ελάχιστα εξοικειωμένου με την ελληνική μυθολογία αναγνώστη σκηνές Γιγαντομαχίας. Από την μία βρίσκονται όντα θεϊκά και ουράνια με δυνατότητες και μέσα πολύ ανώτερα των κοινών ανθρωπίνων και από την άλλη όντα γιγαντιαία και χθόνια που εχθρεύονται τις υπόλοιπες φυλές που φτάνουν στο νησί.
"Ο Όλυμπος: μάχη κατά των Γιγάντων" (1764), έργο του
Francisco Bayeu y Subías. Σύμφωνα με την αρχαία
ελληνική μυθολογία, πριν από πολλά χρόνια έλαβε χώρα
μία τρομερή σύγκρουση ανάμεσα στους Ολύμπιους θεούς του
ουρανού και στους χθόνιους Γίγαντες που εχθρεύονταν την
ανθρωπότητα και τους θεούς της. Στην μάχη αυτή πήραν
μέρος επίσης και ημίθεοι όπως ο Ηρακλής και ο Διόνυσος
που ακόμα δεν είχε γίνει δεκτός ως θεός στον Όλυμπο, αλλά
και θνητοί που τους ακολούθησαν στις μυθικές εκστρατείες
τους κατά των Γιγάντων. Οι μάχες έλαβαν χώρα σε τεράστια
έκταση. Οι αρχαίοι συγγραφείς κατονομάζουν περιοχές στην
Ελλάδα και την Ιταλία όπου υποτίθεται πως έγιναν κάποιες
από εκείνες τις θρυλικές μάχες, με τους αρχαίους Έλληνες να
ρίχνουν το "κέντρο βάρους" της Γιγαντομαχίας στην Ελλάδα
και τους Λατίνους να το ρίχνουν στην Ιταλία. Στην
Μακεδονία ακόμα, αλλά και σε άλλα μέρη της Ελλάδας,
υπήρχε και η πεποίθηση ότι ο Διόνυσος και ο Ηρακλής
εξεστράτευσαν προς Ανατολάς με στόχο να κατανικήσουν
τους Γίγαντες και να ελευθερώσουν την ανθρωπότητα από
αυτούς, φτάνοντας τουλάχιστον μέχρι τις Ινδίες. Οι μάχες
δηλαδή θεωρητικά εκτάθηκαν σε όλον τον κόσμο. Με αυτό
ως δεδομένο δεν θα πρέπει να μας φανεί περίεργο το ότι και
στην ιρλανδική μυθολογία εμφανίζονται συγκρούσεις μεταξύ
γιγαντόσωμων χθονίων θεοτήτων που εχθρεύονται τους
ανθρώπους και της φυλής των θεϊκών παιδιών της θεάς
Dana που ήρθαν κατεβαίνοντας από τον ουρανό. Στους δύο
μύθους υπάρχει ένα κοινό μοτίβο: αυτό της Γιγαντομαχίας.
Το ερώτημα είναι: πρόκειται για μία μινωική ή μυκηναϊκή
επιρροή στην μυθολογία των προϊστορικών Ιρλανδών ή
μήπως για δύο μύθους που αναφέρονται σε μία κοινή
θεοποιημένη ιστορία με πραγματική βάση;
Η
 Γιγαντομαχία υπήρξε το θέμα πολλών Ελλήνων και Λατίνων συγγραφέων, μεταξύ των οποίων του Ομήρου, του Απολλοδώρου, του Υγίνου, του Παυσανία και του Νόννου. Στις περισσότερες από τις διηγήσεις αυτές γίνονται αναφορές σε υπερφυσικές συγκρούσεις μεταξύ Γιγάντων και Ολυμπίων που εικάζεται πως έλαβαν χώρα κατά κύριο λόγο στην Ελλάδα και στην Ιταλία. Παρά ταύτα πουθενά δεν αναφέρεται με ακρίβεια ότι η έκταση των μυθολογούμενων συγκρούσεων ήταν ακριβώς αυτή, ενώ η αρχαιοελληνική πεποίθηση της εποχής του Μεγάλου Αλεξάνδρου πως ο Διόνυσος και ο Ηρακλής εξεστράτευσαν στην Ανατολή και έφτασαν μέχρι τις Ινδίες στην προσπάθειά τους να ελευθερώσουν την ανθρωπότητα από την μάστιγα των Γιγάντων αποτελεί ένα ισχυρό πειστήριο για το ότι οι αρχαίοι πίστευαν ότι η Γιγαντομαχία εκτάθηκε σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα.
Θ
α μπορούσε όμως ο πόλεμος μεταξύ των Fomóiri από την μία πλευρά και των Tuatha Dé Danann και (δευτερευόντως) των Fir Bolg από την άλλη να σχετίζεται όντως με την ελληνική Γιγαντομαχία; Τα όσα ήδη προαναφέρθηκαν, καθώς και ο πιθανός συσχετισμός της Ιρλανδίας με την μυθική νήσο Υπερεία, απ’ όπου ο μύθος θέλει οι Φαίακες να εκδιώχθηκαν λόγω της εκεί επικράτησης των – επίσης γιγαντόσωμων – Κυκλώπων αποτελούν σημαντικές ενδείξεις για έναν πιθανό συσχετισμό, δεδομένου και του ότι η ελληνική επιρροή στον ιρλανδικό πολιτισμό φαίνεται να υπήρξε ούτως ή άλλως μεγάλη. Παρά ταύτα τα παραπάνω δεν είναι παρά ενδείξεις…
Γ
ια να αναλύσουμε την ύπαρξη περαιτέρω συσχετισμών, θα χρειαστεί να περάσουμε σε μελέτη του ίδιου του πολέμου μεταξύ των μυθικών φυλών της Ιρλανδίας και συγκεκριμένα στην μελέτη της σύγκρουσης που είναι στους Ιρλανδούς γνωστή ως δεύτερη Μάχη της Μόι Τούραχ (Magh Tuiredh). Για την μάχη αυτή πληροφορούμαστε από ένα άλλο αρχαίο ιρλανδικό κείμενο, την δεύτερη από τις Cath Maige Tuired που διηγούνται τις δύο Μάχες της Μόι Τούραχ και οι οποίες προέρχονται από χειρόγραφα του 16ου αιώνα, έχοντας καταγραφεί πρώτη φορά περί τον 9ο μεταχριστιανικό αιώνα.
Φανταστική ζωγραφική απεικόνιση της δεύτερης Μάχης
της Μόι Τούραχ (Magh Tuiredh), κατά την οποία ο θεός
Λουγ οδήγησε την φυλή των τέκνων της θεάς Dana στην
νίκη κατά των γιγαντόσωμων αντιπάλων της που είχαν
συσστρατευτεί υπό την ηγεσία του τερατώδους Μπάλορ.
Η μάχη μεταξύ των υπερφυσικών οντοτήτων προκαλεί
έντονα μία αίσθηση Γιγαντομαχίας, ενώ ο τρόπος που
σκοτώνει ο Λουγ τον γιγαντόσωμο αντίπαλό του θυμίζει
πάρα πολύ τον τρόπο με τον οποίο στην ελληνική
Γιγαντομαχία, ο επίσης ηλιακός θεός Απόλλων
εξουδετέρωσε τον Γίγαντα Εφιάλτη. Η μυθική
ανάμνηση μίας μάχης μεταξύ των θεών του ουρανού
και των γιγαντόσωμων χθονίων θεοτήτων φαίνεται
να αποτελεί τρόπον τινά στοιχείο κοινό της ελληνικής
και της ιρλανδικής μυθολογίας...
Ο
 ιρλανδικός μύθος μιλά για μία μάχη που προκλήθηκε από μία άσχημη κόντρα για την βασιλεία μεταξύ δύο υποψηφίων βασιλέων των Tuatha Dé Danann. Ο Nuada, ο αρχηγός των Tuatha Dé Danann όταν εισέβαλαν στο νησί είχε χάσει το χέρι του στην πρώτη Μάχη της Μόι Τούραχ που είχε προηγηθεί για την επικράτησή τους στην Ιρλανδία και μαζί με αυτό είχε χάσει και το δικαίωμα στον θρόνο, αφού πλέον δεν ήταν αρτιμελής. Τον διαδέχτηκε ο Bres, ο οποίος προσπάθησε να πετύχει την ειρήνη με τους Fomóiri, αλλά τελικά έμεινε γνωστός ως τύραννος των Tuatha Dé Danann. Ο πιο πεπειραμένος γιατρός όμως των Tuatha Dé Danann, μαζί με τον ένα γιο του, καταφέρνουν να αντικαταστήσουν το χέρι του μονόχειρα τέως βασιλέα με ένα ασημένιο κινούμενο σαν φυσικό χέρι, στο οποίο αργότερα προστέθηκε και δέρμα. Μετά από αυτήν την βγαλμένη από ταινία επιστημονικής φαντασίας ιατρική επέμβαση που ούτε καν με την σημερινή τεχνολογία θα μπορούσε να λάβει χώρα, ο τέως βασιλιάς, όντας και πάλι ικανός να κυβερνήσει, σύμφωνα με τους νόμους του λαού του, αποφάσισε να βάλει τέλος στην τυραννία του αντικαταστάτη του και γρήγορα συγκέντρωσε πολλούς οπαδούς. Ο Bres όμως, προκειμένου να μην χάσει τον θρόνο της μεγαλονήσου, καλεί σε βοήθεια τους Fomóiri, τάζοντάς τους κυριαρχία πάνω στους υπόλοιπους λαούς του νησιού. Ο αρχηγός των τελευταίων, ο Μπάλορ (Balor), δέχεται την πρόσκληση του Bres και ξεσηκώνει τους γιγαντόσωμους υποτελείς του εναντίον του στρατού του Nuada. Ο παλιός βασιλιάς των Tuatha Dé Danann πέφτει ηρωικά στην μάχη που μοιάζει χαμένη, μέχρι την στιγμή που ένας φιλόδοξος και άξιος νέος, ονόματι Λουγ (Lugh) αναλαμβάνει το στράτευμα και, αφού φονεύει τον αρχηγό των Fomóiri, καταφέρνει την νίκη και συλλαμβάνει τον προδότη βασιλιά Bres, στον οποίο όμως χαρίζει την ζωή με αντάλλαγμα να διδάξει στον λαό της Ιρλανδίας την γεωργία.
Α
πό τον παραπάνω μύθο πρέπει να επισημανθούν τα εξής σημεία. Πρώτον η ροπή των Tuatha Dé Danann προς την διχόνοια και τον εμφύλιο πόλεμο που προσθετικά μπορεί να αποτελέσει ένδειξη της ελληνικότητας της φυλής, δεδομένου του ότι η ροπή αυτή διαχρονικά ταλάνιζε τους Έλληνες. Δεύτερον ο νόμος ο βασιλιάς να είναι αρτιμελής παραπέμπει άμεσα στο αντίστοιχο ελληνικό συνήθειο που διατηρήθηκε ως τα χρόνια του Βυζαντίου. Τρίτον ο τρόπος και η ιατρική μέθοδος της ίασης του βασιλιά Nuada που είχε χάσει στον πόλεμο το χέρι του παραπέμπει σε μία πολύ προηγμένη ιατρική επιστήμη και τεχνολογία που δύσκολα θα μπορούσε να συμβαδίζει με την κοινωνία της Εποχής του Λίθου ή του Χαλκού. Ως εκ τούτου με ασφάλεια μπορεί να συνδεθεί και με τις άλλες «μαγικές» δυνατότητες των Tuatha Dé Danann που αφορούσαν μεταξύ των άλλων τα ιπτάμενα πλοία τους που κατέβαιναν, σύμφωνα με την ιρλανδική μυθολογία, από τον ουρανό, καλυμμένα σε νεφέλες και σύννεφα… Όσο για την διδασκαλία της γεωργίας, παρακαλώ, κρατήστε την στο μυαλό σας γιατί σύντομα θα επανέλθουμε στο θέμα.
Α
ναφορικά ακόμα με τον αρχηγό των Fomóiri, στον οποίο θα επανέλθουμε και αργότερα, άξιο αναφοράς είναι ότι αναφέρεται ως μονόφθαλμος γίγαντας, το μάτι του οποίου βρισκόταν στο κέντρο του μετώπου του και είχε φονικές ιδιότητες για όποιον το κοιτούσε, όταν ήταν ανοιχτό. Η όλη περιγραφή θυμίζει ένα άλλο μυθολογικό ον, αυτήν την φορά της ελληνικής μυθολογίας και συγκεκριμένα τους Κύκλωπες, κάποιοι εκ των οποίων, όπως ο Πολύφημος στην Οδύσσεια ή οι Κύκλωπες που έδιωξαν τους Φαίακες απ’ την μυθική πατρίδα τους, είχαν εμφανείς εχθρικές διαθέσεις προς το ανθρώπινο γένος.
Τ
ο πρόσωπο κλειδί στην όλη ιστορία της – ας μου επιτραπεί η έκφραση – ιρλανδικής Γιγαντομαχίας είναι ο νεαρός Λουγ, ο οποίος μετά την μάχη θα ανέλθει στον θρόνο του νησιού, θα θεοποιηθεί και θα θεωρείται από τους Ιρλανδούς μέχρι και την εποχή της επικράτησης του Χριστιανισμού ως ο μεγαλύτερος αρσενικός θεός της παλιάς ιρλανδικής θρησκείας, αλλά και των θρησκειών της Σκωτίας, της Ουαλίας και της Γαλατίας (με ελαφρώς παραλλαγμένο όνομα). Ως εκ τούτου, η μελέτη της ζωής του, μέσα από τις μυθολογικού περιεχομένου ιρλανδικές λογοτεχνικές πηγές θα μπορούσε να διαφωτίσει την όλη υπόθεση και να κάνει εμφανείς τις όποιες ομοιότητες μπορεί να υπήρχαν με τους αντίστοιχους αρχαιοελληνικούς μύθους…
Γ
ια την ζωή του Λουγ και ιδίως αναφορικά με τα παιδικά του χρόνια υπάρχουν δύο διαφορετικές εκδοχές: μία αμιγώς ιρλανδική και σίγουρα αρχαία και μία από ένα νησάκι βορείως της Ιρλανδίας που ενδεχομένως – αλλά όχι σίγουρα – να είναι μεταγενέστερη ή να έχει δεχθεί αλλοιώσεις. Το ποια από τις δύο αυτές εκδοχές θα πάρει κανείς ως ορθότερη θα παίξει καθοριστική σημασία στο αν η μορφή του Λουγ που, ως ημιθεϊκή, έχει στοιχεία και ανθρώπινα-ηρωικά και θεϊκά θα πρέπει να συσχετιστεί με κάποιο ηρωικό ή κάποιο θεϊκό πρόσωπο της ελληνικής μυθολογίας. Και αυτό συμβαίνει μάλλον επειδή οι μύθοι για την εν λόγω θεότητα αποτελούν κράμα δύο διαφορετικών ιστοριών: μίας μυθιστορικής ενός μεγάλου ανθρώπου, ήρωα του παρελθόντος και μίας αμιγώς θεολογικής, ενός ουράνιου θεού που κατέβηκε στην γη για να βοηθήσει στον αγώνα κατά των Γιγάντων Fomóiri.
Ζωγραφική απεικόνιση του θεού Λουγ εφίππου,
ενώ οδηγεί τον στρατό του πριν από λίγο
πεσμένου στο πεδίο της μάχης βασιλιά Nuada
στην μάχη κατά των γιγαντόσωμων Fomóiri.
Ατρόμητος, είτε ως ηλιακός θεός, είτε ως
μεγάλος ήρωας που πολεμάει για τον λαό του,
κραδαίνοντας το θεϊκό του όπλο, ο Λουγ
γίνεται ο απελευθερωτής των κατοίκων της
προϊστορικής Ιρλανδίας από τους μυθικούς
τοπικούς Γίγαντες, όπως ακριβώς οι αρχαίοι
Έλληνες θεοί φέρονται να έκαναν σε όλο τον
κόσμο κατά την Γιγαντομαχία. Μήπως όμως,
αν συχετίσουμε το όνομα της μυθικής
φυλής των τέκνων της θεάς Dana, των
Tuatha Dé Danann, με την ομηρική ονομασία
Δαναοί, οδηγούμαστε στο συμπέρασμα
ότι ο μύθος αυτός αναφέρεται σε μία
παρέμβαση των Μινωιτών ή των Μυκηναίων
της εποχής του Χαλκού στην ιρλανδική
μεγαλόνησο που έπαιξε σημαντικό ρόλο
στην μετέπειτα ιστορία του νησιού;
Ό
πως και να ‘χει, εμείς θα αναλύσουμε πρώτα την εκδοχή που αντλούμε από την διήγηση της δεύτερης Μάχης του Μόι Τούραχ και από το Βιβλίο των Εισβολών. Σύμφωνα με την εκδοχή αυτή, ο Λουγ είναι γιος του Cian των Tuatha Dé Danann και της Έθνι (Ethniu) των Fomóiri που είχαν παντρευτεί στα πλαίσια της προσπάθειας να έρθουν πιο κοντά οι δύο φυλές. Ωστόσο το πείραμα απέτυχε και ο πατέρας ανέθεσε την φροντίδα και την ανατροφή του γιού του στην θεά Tailtiu που ανήκε στην φυλή των Fir Bolg. Έτσι ο Λουγ μυήθηκε και στους τρεις διαφορετικούς πολιτισμούς και έγινε ο πλέον κατάλληλος για βασιλιάς όλης της Ιρλανδίας. Παράλληλα έγινε άξιος σε πολλά πράγματα στα οποία συγκαταλέγονταν η μουσική έγχορδων οργάνων, η ποίηση, ο αθλητισμός, η ρήψη του ακοντίου, η τέχνη του πολέμου και η χρήση του σε αυτόν όπλων όπως το ακόντιο, η σφεντόνα και το ξίφος, αλλά και η θεϊκή «μαγεία» των Tuatha Dé Danann. Αφού μετέβη στην πρωτεύουσα του νησιού, την πόλη Tara, με την αξία του και την επιμονή του κατάφερε να διεισδύσει στην αυλή του βασιλιά Nuada, όχι τόσο χάριν κάποιου συγκεκριμένου ταλέντου του, όσο χάριν της δυνατότητάς του να έχει τόσο πολλά ταλέντα ταυτόχρονα. Στην μεγάλη μάχη που ακολούθησε εναντίον της στρατιάς των Fomóiri του Bres και του Μπάλορ, κατάφερε να σκοτώσει τον τελευταίο πετυχαίνοντάς τον στο μοναδικό του μάτι και να χαρίσει την νίκη στην παράταξή του. Ωστόσο ο βασιλιάς Nuada είχε πέσει στην μάχη και, ως εκ τούτου ο Λουγ ήταν ο πλέον κατάλληλος για να ανέβει στον θρόνο, όπου θα έμενε για τα επόμενα σαράντα χρόνια της ζωής του. Στην κατοχή του θα είχε μία σειρά από θεϊκά όπλα, ένα ιπτάμενο πλοίο σαν αυτά με τα οποία οι Tuatha Dé Danann ήρθαν στην Ιρλανδία το οποίο ονομαζόταν Sguaba Tuinne και μπορούσε να κυβερνήσει μόνο του τον εαυτό του (όπως και τα πλοία των Φαιάκων στην Οδύσσεια του Ομήρου), καθώς και ένα ιπτάμενο άλογο που ήταν δώρο του θεού της θάλασσας Manannán mac Lir και που άκουγε στο όνομα Enbarr. Ακόμα θέσπισε μία μεγάλη θερινή γιορτή, το Λούγνασαντ (Lughnasadh), μία γιορτή που περιλάμβανε θρησκευτικές τελετές, θυσία ταύρου και αφιέρωση των πρώτων καρπών της γης στον θεό (έθιμο στην ανάλυση του οποίου θα επανέλθω μελλοντικά με άλλο μου άρθρο), αλλά που έμεινε γνωστή για τους Αγώνες της Tailtiu που λάμβαναν χώρα για να τιμήσουν την μνήμη της αποθανούσης θετής του μητέρας στην περιοχή που ως σήμερα φέρει το όνομά της, το ιρλανδικό Telltown. Ανάμεσα στα αθλήματα των Αγώνων συγκαταλέγονταν το άλμα εις ύψος, το άλμα εις μήκος, ο δρόμος, η πάλη, η πυγμαχία, το ακόντιο, η ξιφασκία, η τοξοβολία, η κολύμβηση, η ιππασία και η αρματοδρομία, ενώ παράλληλα λάμβαναν χώρα και άλλου είδους διαγωνισμοί μουσικής, χορού, διήγησης ιστοριών και άλλων τεχνών.
Η
 ιστορία του Λουγ, όπως μας παραδίδεται από τα αρχαία ιρλανδικά κείμενα, αν εξεταστεί σωστά, είναι εμφανές ότι παρουσιάζει σημαντικές ομοιότητες με στοιχεία της ελληνικής μυθολογίας. Εκτός από αυτά που έχουμε ήδη επισημάνει, όπως η ιδιότητα του ιπτάμενου πλοίου του Λουγ να κυβερνά τον εαυτό του που θυμίζει τα πλοία των Φαιάκων της ομηρικής διήγησης, αλλά και την ομοιότητα ως προς τον χαρακτήρα της μάχης μεταξύ ουρανίων θεοτήτων και χθονίων Γιγάντων με την ελληνική Γιγαντομαχία, υπάρχουν και άλλα σημαντικά στοιχεία που κανείς μπορεί να αντλήσει από το κείμενο.
Ο
 Enbarr για παράδειγμα, το ιπτάμενο άλογο του θεού μοιάζει πάρα πολύ με τον ελληνικό Πήγασο, ενώ όπως ο Enbarr δόθηκε στον Λουγ από τον θεό της θάλασσας, Manannán mac Lir, έτσι και ο Έλληνας θεός που σχετιζόταν με την γέννηση του Πήγασου ήταν ο Ποσειδώνας που επίσης ήταν θεός της θάλασσας, πράγμα που, σε συνδυασμό και με το γεγονός ότι ένα φτερωτό άλογο δεν θα μπορούσε να σχετίζεται – άμεσα τουλάχιστον – με το θαλάσσιο στοιχείο, οδηγεί στο συμπέρασμα ότι ενδεχομένως η ταύτιση των δύο ιπταμένων αλόγων να οφείλεται σε μία πανάρχαια κοινή μυθική παράδοση. 
File:Fireworks at the First Tailteann Games August 15, 1924.jpg
Croke Park, Δουβλίνο, 15 Αυγούστου 1924.
Τα πυροτεχνήματα που φαίνονται στην εν λόγω φωτογραφία
να φωτίζουν τις αθλητικές εγκαταστάσεις του Croke Park,
στο Δουβλίνο της Ιρλανδίας, αποτέλεσαν μέρος της μεγάλης
αθλητικής εκδήλωσης των πρώτων νέων Αγώνων της Tailtiu.
Η μεγάλη αθλητική γιορτή, ακριβώς όπως και οι σύγχρονοι
Ολυμπιακοί Αγώνες, είχε τις ρίζες της στην αρχαιότητα. Οι
αρχαίοι Αγώνες, γνωστοί ως Aonach Tailteann, ήταν μία
πανάρχαια ιρλανδική παράδοση, η θεσμοθέτηση της οποίας
αποδίδεται στον ίδιο τον θεό-ήρωα Λουγ, ο οποίος φαίνεται
να τους διοργάνωσε προς τιμήν της αποθανούσης θετής του
μητέρα Tailtiu στην περιοχή Telltown της Ιρλανδίας. Τα
πανάρχαια όμως αθλήματα που λάμβαναν χώρα στους εν
λόγω αγώνες με ελάχιστες εξαιρέσεις είναι τα ίδια ακριβώς
αθλήματα τα οποία περιελάμβαναν οι μεγάλες αθλητικές
γιορτές της αρχαίας Ελλάδας, όπως τα Ολύμπια και τα Πύθια.
Ακόμα οι αρχαίοι εορτασμοί περιελάμβαναν μουσικούς και
φωνητικούς διαγωνισμούς, καθώς και διαγωνισμούς έργων
τέχνης, κάτι που γινόταν επίσης στα αρχαία ελληνικά Πύθια,
την μεγάλη γιορτή που γινόταν προς τιμήν του θεού
Απόλλωνα. Θα μπορούσαν άραγε να σχετίζονται μεταξύ
τους  οι αθλητικές παραδόσεις των δύο λαών αλλά και
οι μύθοι που σχετίζονται με την δημιουργία τους; 
Α
κόμα η διεξαγωγή αθλητικών αγώνων, σαν αυτούς που διοργάνωσε, κατά τον μύθο, ο θεός Λουγ, για να τιμήσουν την μνήμη ενός νεκρού – στην προκειμένη περίπτωση της θετής του μητέρας – φαίνεται να σχετίζεται άμεσα με την αρχαία ελληνική παράδοση όπου επίσης οι θάνατοι επιφανών ανθρώπων ακολουθούνταν από αθλητικούς αγώνες που αποσκοπούσαν στο να τιμηθεί ο νεκρός.
Η
 δε φύση των Αγώνων της Tailtiu και τα περισσότερα από τα αγωνίσματα που λάμβαναν χώρα σε αυτά μοιάζουν να έχουν άμεση σχέση με τις μεγάλες αθλητικές γιορτές της αρχαίας Ελλάδας, όπου επίσης διεξάγονταν τα αγωνίσματα αυτά για να τιμήσουν τους θεούς. Και αν βέβαια το μυαλό κάποιων πηγαίνει απευθείας στα αρχαία Ολύμπια, απ’ όπου και κατάγονται οι σημερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες, είναι γνωστό ότι στην αρχαία Ελλάδα λάμβαναν χώρα και άλλες ανάλογες αθλητικές γιορτές, όπως τα Νέμεα και τα Ίσθμια. Και μεταξύ αυτών, μία άλλη γιορτή που παρουσιάζει ακόμα περισσότερες ομοιότητες με την γιορτή των αρχαίων Ιρλανδών· τα Πύθια, όπου εκτός από τους αθλητικούς αγώνες, λάμβαναν χώρα και μουσικοί αγώνες, αλλά και διαγωνισμοί στις εικαστικές τέχνες. Και αυτό μας θυμίζει ακόμα περισσότερο το ιρλανδικό παράδειγμα… Και όσο για τα λίγα αθλήματα των αρχαίων Ιρλανδών (π.χ. ξιφασκία) και τα λίγα αθλήματα των αρχαίων Ελλήνων (π.χ. δισκοβολία) που δεν είναι κοινά μεταξύ των αθλητικών εκδηλώσεων των δύο λαών θα μπορούσαν να είναι αθλήματα που είχαν προστεθεί σε ένα κοινό πρότυπο.
Πάνω: αεροφωτογραφία της κοιλάδας του
ποταμού Boyne, στην Ιρλανδία, όπου είναι
εμφανής (πάνω αριστερά) η θέση του λόφου
της προϊστορικής πόλης Tara.
Κάτω: τρισδιάστατη αναπαράσταση των Google
Maps της νότιας ακτογραμμής της δυτικής
Κρήτης (νομός Χανίων), όπου φαίνεται (δεξιά)
το ύψωμα πάνω στο οποίο ήταν χτισμένη η
αρχαία πόλη Τάρρα που έγινε γνωστή στον
αρχαίο κόσμο κατά την Κλασική Εποχή, αλλά
ενδεχομένως και να υπήρχε οικισμός εκεί και
κατά τα μινωικά χρόνια.
Υπάρχει άραγε πιθανότητα τα ονόματα των δύο
οικισμών να έχουν κάποια ετυμολογική
συγγένεια; Και, αν ναι, τι θα μπορούσε κάτι
τέτοιο να μας πει για την επιρροή των Μινωιτών
στην προϊστορική Ιρλανδία;
Ό
σο για την πρωτεύουσα της Ιρλανδίας τον καιρό εκείνο, την αρχαία πόλη Tara που βρίσκεται στα δυτικά του νησιού πάνω στον ομώνυμο λόφο και που τα αρχαιολογικά ευρήματα μαρτυρούν πως υπήρχε τουλάχιστον από το δεύτερο ήμισυ της 4ης προχριστιανικής χιλιετίας και χρησιμοποιείτο μέχρι και τον 5ο αιώνα προ Χριστού, οι αρχαίοι ιρλανδικοί μύθοι αναφέρουν ότι ήταν ο οικισμός στον οποίο ο ανώτερος άρχων της Ιρλανδίας, κατά την παράδοση της μεγαλονήσου, έπαιρνε τον τίτλο του Ανωτέρου Βασιλέως της Ιρλανδίας («High King of Ireland» στα αγγλικά ή «Ard-Rí na hÉireann» στα ιρλανδικά). Η παράδοση αυτή αρχίζει ήδη από την εποχή των Fir Bolg, ενώ συνεχίζεται από τους Tuatha Dé Danann, τους Milesians και τους Ιρλανδούς απογόνους τους της ιστορικής πλέον περιόδου, μέχρι την εποχή της εισβολής των Νορμανδών στο νησί, τον 12ο αιώνα μετά Χριστόν. Ενδιαφέρον όμως είναι το γεγονός ότι στην κρητική μεγαλόνησο, στην Ελλάδα, υπήρξε μία πόλη με το ηχητικά παραπλήσιο όνομα Τάρρα. Η πόλη αυτή, γνωστή κυρίως κατά την Κλασική Εποχή ως κέντρο λατρείας του Απόλλωνα, είναι χτισμένη πάνω σε έναν παραθαλάσσιο λόφο. Ο αρχαίος αυτός οικισμός του νομού Χανιών, στην νότια ακτογραμμή της μεγαλονήσου είναι αβέβαιο το πότε ακριβώς δημιουργήθηκε. Κάποιοι θεωρούν ότι πρόκειται για μία πόλη της Κλασικής ή της Αρχαϊκής Περιόδου, ωστόσο η μη απόδειξη του αντιθέτου, καθώς και η ετυμολογία του ονόματος της πόλης, δεν καθιστά απίθανό ο οικισμός να υπήρχε – και μάλιστα με αυτό το όνομα – ήδη κατά τα μινωικά χρόνια. Αν αυτό αληθεύει, τότε δεν θα ήταν απίθανο τα ονόματα των δύο πόλεων, της ιρλανδικής και της κρητικής να έχουν ετυμολογική συγγένεια. Και οι πιθανότητες κάτι τέτοιο να ισχύει αυξάνονται από το γεγονός ότι η αρχαιολογική έρευνα έχει επικεντρωθεί περισσότερο στα κεντρικά και τα ανατολικά του νησιού και όχι τόσο στα δυτικά του, όπου βρίσκεται και ο εν λόγω οικισμός. Ακόμα αν συνυπολογίσουμε το γεγονός ότι η κρητική πόλη Τάρρα υπήρξε σημαντικότατο θρησκευτικό κέντρο της ελληνικής φυλής των Δωριέων, αυτό θα συνηγορούσε υπέρ της πιθανής σύνδεσης μεταξύ των Δωριέων που φαίνεται ότι εργάζονταν ως υποτελείς των Αχαιών κατά την Μυκηναϊκή εποχή – πριν τους ανατρέψουν – και των μυθικών Fir Bolg των Ιρλανδών οι οποίοι έφυγαν από την Ελλάδα για να μπορέσουν να ζήσουν ελεύθεροι και έχτισαν την ιρλανδική Tara την ίδια εποχή που στα Βρετανικά Νησιά, όπως έχω αναλύσει σε άλλο μου άρθρο, άρχισαν να χτίζονται ταφικά μνημεία, όλο και πιο κοντινά προς τους μινωικούς θολωτούς τάφους…
Π
αρά τα παραπάνω στοιχεία όμως που φαίνεται να συνδέουν τους μύθους της προϊστορικής Ιρλανδίας με την μυθιστορία της πρωτοϊστορικής Ελλάδος, πολλοί θα σπεύσουν να παρατηρήσουν το εξής· ότι στην ελληνική μυθολογία και κοσμογονία, οι Ολύμπιοι πολέμησαν Τιτάνες και Γίγαντες και δεν επεδίωκαν να έχουν μεταξύ τους ειρηνικές σχέσεις που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε ένα θεό δεύτερης γενιάς από μητέρα του γένους των Τιτάνων ή των Γιγάντων. Όμως σχεδόν κανένας κανόνας δεν υπάρχει που να μην έχει εξαιρέσεις… Από τους δώδεκα θεούς του αρχαίου ελληνικού πανθέου ή ορθότερα από τους έξι άντρες θεούς (ή τους επτά, αν συνυπολογίσει κανείς τον Διόνυσο αντί της Εστίας) που βρίσκονταν σε αυτό, ποιος είναι αυτός που θα μπορούσε καλύτερα να ταιριάζει στην παραπάνω αναφορά ότι υπήρξε παιδί Ολυμπίου και Γίγαντα – ή έστω Τιτάνα; Ο Δίας και ο Ποσειδώνας ήταν θεοί πρώτης γενιάς και άρα αποκλείονται. Το ίδιο και ο Άρης και ο Ήφαιστος που είναι παιδιά Ολυμπίων και από την πλευρά του πατέρα τους και από την πλευρά της μητέρας τους. Ακόμα πρέπει να αποκλειστεί και ο Διόνυσος, ο γιος του Διός, του οποίου η μητέρα ήταν θνητή και ο οποίος κατάφερε να ανέλθει στο επίπεδο του θεού, παρά την ανθρώπινη καταγωγή του. Οι υπόλοιποι δύο θεοί που μένουν, ο Ερμής και ο Απόλλων όμως, σχετίζονται με την τεκνογονία ενός Ολυμπίου θεού, του Δία, αλλά και δύο γυναικών με καταγωγή από τους Τιτάνες, την Μαία και την Λητώ αντίστοιχα. Ας σημειωθεί όμως ότι ο μεν Ερμής ήταν γιος της Μαίας, μιας από της Πλειάδες, τις κόρες του Άτλαντα που ήταν όμως εγγονές της πρώτης γενιάς των Τιτάνων, ενώ ο Απόλλων ήταν γιος της Λητούς που ήταν κόρη του Τιτάνα Κόιου, τον οποίο όμως κάποιες αρχαίες πηγές συγκαταλέγουν και ανάμεσα στους Γίγαντες.
Δ
εδομένης της εγγύτητας της γενιάς της Λητούς με τους αρχικούς Τιτάνες, αλλά και του πιθανού συσχετισμού του Κόιου με το γένος – ή έστω με την παράταξη – των Γιγάντων, θα ήταν πιθανό να ήταν ο γιος της ο Απόλλων ο πιο πιθανός Έλληνας θεός για το αντίστοιχο του θεού Λουγ των Ιρλανδών. Ωστόσο ένα τέτοιο συμπέρασμα δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ασφαλές, αν δεν υπάρχουν κοινά στοιχεία μέσα απ’ τις μυθολογίες των δύο λαών που να επιβεβαιώνουν την σύνδεση των δύο θεοτήτων.
Τ
έτοια στοιχεία μπορεί να είναι τα παρακάτω. Πρώτον το ότι ο Λουγ ήταν άριστος γνώστης της μουσικής και ήξερε να παίζει έγχορδα μουσικά όργανα, όπως ακριβώς και ο Απόλλων ήταν θεός της μουσικής και έπαιζε την λύρα του. Έπειτα το ότι οι Αγώνες που ίδρυσε ο Λουγ στην Ιρλανδία είναι τόσο παραπλήσιοι με τα αρχαία ελληνικά Πύθια που υποτίθεται ότι είχε ιδρύσει ο Απόλλων. Ύστερα το γεγονός ότι και ο Απόλλων, ακριβώς όπως ο Λουγ, έλαβε μέρος στην μάχη κατά των Γιγάντων και αφάνισε τον Γίγαντα Εφιάλτη, χτυπώντας τον στο μάτι, ενώ στην προσπάθειά του να προστατεύσει την μητέρα του, πριν την Γιγαντομαχία, σκότωσε και τον Γίγαντα Τιτυό, κάτι που θα μπορούσε να συνδέεται με την άλλη εκδοχή του μύθου του Λουγ που θα μελετήσουμε στην συνέχεια σύμφωνα με την οποία ο γιγαντόσωμος Balor κράταγε την μητέρα του φυλακισμένη. Τέλος, ο Απόλλων ήταν γιος του Διός, ενώ ο Λουγ, αν και δεν ήταν γιος κάποιου θεού το όνομα του οποίου ήταν παραπλήσιο προς τον Δία των Ελλήνων, ήταν εγγονός από την πλευρά του πατέρα του ενός θεού που άκουγε στο όνομα Ντίαν Κεχτ (Dian Cécht), πράγμα που δεν θα μπορούσε από μόνο του να σημαίνει κάτι, αλλά που προσθετικά θα μπορούσε να αποτελεί ένα δευτερεύον μεν, αλλά υπαρκτό στοιχείο ταύτισης.
Detail from an Athenian red-figure clay vase, about 525-475 BC. Rome, Museo Gregoriano Etrusco Vaticano 16568
Λεπτομέρεια από ερυθρόμορφη αττική υδρία που βρίσκεται
στο Museo Gregoriano Etrusco Vaticano που απεικονίζει τον
φτερωτό τρίποδα με τον οποίο ο θεός Απόλλων που
εικονίζεται να κάθεται σε αυτόν παίζοντας την λύρα του
ταξίδευε, κατά τον μύθο, κάθε χρόνο στην νήσο των
Υπερβορείων, όπου και παρέμενε για έξι μήνες. Κάτω από
το ιπτάμενο όχημα (;) εικονίζεται η στάθμη της θάλασσας και
δελφίνια που πηδούν έξω απ' το νερό. Πέραν του ότι ο
συσχετισμός, μέσα από τα κείμενα του Πυθέα του
Μασσαλιώτη και του Εκαταίου του Αβδηρίτη του μυθικού
λαού των Υπερβορείων με τους κατοίκους της προϊστορικής
Ιρλανδίας θα μπορούσε να φέρει πολύ πιο κοντά τον
Απόλλωνα των Ελλήνων και των θεό Λουγ των Ιρλανδών,
ας σημειωθεί πως το όχημα πάνω στο οποίο ταξιδεύει στους
ουρανούς ο θεός Απόλλων δεν διαφέρει πολύ απ' τις
περιγραφές των ιπτάμενων πλοίων της μυθικής φυλής των
Tuatha Dé Danann που οι Ιρλανδοί ήθελαν να κατεβαίνουν
απ' τον ουρανό, τυλιγμένα σε νεφέλες...
Κ
αι σε όλα τα παραπάνω ας προστεθεί και το συμπέρασμα που είχε προκύψει από το παλαιότερο άρθρο μου για την απόκρυφη Ιστορία των Βρετανικών Νησιών, σύμφωνα με το οποίο, ο λαός των Υπερβορείων στον οποίο αναφέρονται στα έργα τους ο Πυθέας ο Μασσαλιώτης και ο Εκαταίος ο Αβδηρίτης – ο καθένας εξάγοντας τα συμπεράσματά του από τελείως διαφορετικές πηγές – ήταν ο λαός που κατοικούσε τον καιρό εκείνο στην προϊστορική Ιρλανδία. Αν συνυπολογίσουμε αυτό το στοιχείο καθώς και το άλλο που θέλει τον Απόλλωνα να ταξιδεύει για έξι μήνες κάθε χρόνο στην νήσο των Υπερβορείων, οι οποίοι υπήρξαν λάτρεις του, τότε θα οδηγηθούμε στο συμπέρασμα ότι πιθανότατα ο θεός Λουγ των Ιρλανδών και ο θεός Απόλλων των Ελλήνων ήταν η ίδια θεότητα – ή έστω ότι προήλθαν από μία πανάρχαια κοινή μυθολογική παράδοση των δύο λαών…
Α
κόμα, τον Απόλλωνα με τον θεό Λουγ συνδέει και η σχετική αναφορά για την νήσο των Υπερβορείων του Εκαταίου του Αβδηρίτη που διασώθηκε μέσα από την Ιστορική του Βιβλιοθήκη του Διοδώρου του Σικελιώτη: «μυθολογοῦσι δ´ ἐν αὐτῇ τὴν Λητὼ γεγονέναι• διὸ καὶ τὸν Ἀπόλλω μάλιστα τῶν ἄλλων θεῶν παρ´ αὐτοῖς τιμᾶσθαι» (Διόδωρος Σικελιώτης, στορικ Βιβλιοθήκη, 2.47). Από το μικρό αλλά περιεκτικό αυτό χωρίο γίνεται εμφανές ότι και ο Απόλλων λατρευόταν στην γη των Υπερβορείων, αλλά και ότι η Λητώ, η μητέρα του, καταγόταν από αυτό, ενώ υπονοείται σαφώς και η ύπαρξη λατρείας της Λητούς στο νησί. Αν συνυπολογίσουμε το νέο αυτό στοιχείο και αναζητήσουμε το αντίστοιχό του στα όσα ήδη αναφέραμε, δεν θα δυσκολευτούμε να καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι η διπλή λατρεία του θεού Λουγ και της (θετής) του μητέρας Tailtiu δεν απέχει και πολύ από την διπλή λατρεία του Απόλλωνα και της Λητούς στο νησί, την οποία υπαινίσσεται εμμέσως πλην σαφώς ο Εκαταίος ο Αβδηρίτης, μέσα από την αντιγραφή του έργου του από τον Διόδωρο τον Σικελιώτη.
Ό
λα όσα προαναφέρθηκαν συνηγορούν στην ταύτιση μεταξύ των δύο θεοτήτων του φωτός, του θεού Λουγ των Ιρλανδών και του θεού Απόλλωνα των Ελλήνων. Ωστόσο, υπάρχει και η δεύτερη εκδοχή του μύθου του θεού Λουγ, η οποία διαφοροποιείται από την πρώτη και παραπέμπει σε έναν άλλο αρχαίο ελληνικό μύθο που αντανακλά την ηρωική-ανθρώπινη και όχι την θεϊκή φύση του Λουγ.

...και έπεται συνέχεια στο Β΄ μέρος του άρθρου.

Τετάρτη, 10 Σεπτεμβρίου 2014

ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ – ΘΕΑΣΗ ΑΤΙΑ (UFO) ΣΤΟΝ ΜΩΛΟ ΤΗΣ ΣΚΥΡΟΥ

Φωτογραφία στην οποία φαίνονται τα δύο από τα πέντε
φωτεινά Αγνώστου Ταυτότητος Ιπτάμενα Αντικείμενα που
εθεάθησαν στο Μώλο της Σκύρου, στις 12 Αυγούστου 2014,
λίγο μετά την 01:00 μετά τα μεσάνυχτα. Το φαινόμενο που
διήρκησε περί το ένα λεπτό έγινε αισθητό από τουλάχιστον
20 άτομα, τα περισσότερα εκ των οποίων βρίσκονταν εκείνη
την ώρα σε γνωστό παραθαλάσσιο bar της περιοχής. Σχετικά
με το φαινόμενο ενημερώθηκε και το Λιμενικό Σώμα,
ωστόσο τίποτα καινούργιο δεν ανακαλύφθηκε μετά την
απότομη εξαφάνιση των πέντε αντικειμένων...

Μ
ία φίλη του ιστολογίου μας, της οποίας το όνομα ζήτησε να μην δημοσιευτεί, μας πληροφόρησε για ένα περιστατικό που τις τελευταίες ημέρες ούτως ή άλλως έκανε τον γύρω του Διαδικτύου. Ενώ περνούσε τις διακοπές της στην Σκύρο, μία νύχτα έγινε αυτόπτης μάρτυρας ενός πραγματικά παράξενου φαινομένου. Συγκεκριμένα μία νύχτα, πάνω από τις ανατολικές ακτές του νησιού, εμφανίστηκαν και παρέμειναν για αρκετή ώρα πέντε κινούμενα φώτα στο ουρανό. Τα φώτα αυτά τα οποία κινούνταν για ώρα σε σχηματισμό, μέσα στην ηρεμία της καλοκαιρινής νύχτας, τελικά εξαφανίστηκαν, αναπτύσσοντας τεράστια ταχύτητα προς την πλευρά της θάλασσας.
Τ
ο περιστατικό σημειώθηκε στις 12 Αυγούστου 2014, ημέρα Τρίτη, λίγο μετά την 01:00 μετά τα μεσάνυχτα. Έγινε δε αισθητό ιδιαίτερα στην περιοχή του Μώλου, στα ανατολικά παράλια του νησιού, αλλά και στις γύρω περιοχές, ενώ υπήρξε σχετικά μεγάλος αριθμός αυτόπτων μαρτύρων. Σε ένα beach bar μάλιστα της περιοχής, όπου βρισκόταν και η φίλη του ιστολογίου μας που είδε το παράξενο φαινόμενο, τουλάχιστον 20 άτομα παρακολουθούσαν ξαφνιασμένα την συντονισμένη κίνηση των πέντε Αγνώστου Ταυτότητος Ιπταμένων Αντικειμένων (ΑΤΙΑ) στον νυχτερινό ουρανό, σε απόσταση πολύ κοντινή απ’ αυτούς που κάποιοι εξ αυτών προσδιόρισαν στα 500 μέτρα. Ωστόσο, όπως μας είπε και η ίδια η αυτόπτης μάρτυρας, η εικασία αυτή ήταν εντελώς υποθετική, αφού ούτε ήξεραν το πραγματικό μέγεθος των αντικειμένων (το οποίο θα επηρέαζε στον υπολογισμό της απόστασής τους από την παραλία), ούτε και ήταν δυνατόν να γίνει ένας τέτοιος υπολογισμός με ακρίβεια, στο λιγοστό φως της νύχτας.
Τ
ο όλο φαινόμενο κράτησε πολύ λίγο. Η ίδια η αυτόπτης μάρτυρας που δεν σκέφτηκε εκείνη την ώρα να το χρονομετρήσει, κατά προσέγγιση υπολόγισε πως πρέπει να διήρκησε περί το ένα λεπτό. Άλλοι μάρτυρες ωστόσο που μίλησαν για το περιστατικό πριν απ’ αυτή κάνουν λόγο για θέαση διάρκειας λιγότερο του ενός λεπτού.
Π
αράλληλα, όπως εκ των υστέρων μαθεύτηκε, υπήρχαν και άλλοι αυτόπτες μάρτυρες στην περιοχή, αλλά και εκτός αυτής, κάποιος εκ των οποίων μάλιστα ενημέρωσε το Λιμενικό, το οποίο όμως, αν και έσπευσε στην περιοχή, έφτασε κατόπιν εορτής και πλέον δεν μπορούσε να κάνει κάτι.
Σ
ύμφωνα με την μάρτυρά μας, τα φώτα που εμφανίστηκαν στον ουρανό πάνω απ’ την Σκύρο δεν είχαν όλα την ίδια φωτεινότητα, ενώ κάποιες στιγμές η φωτεινότητα τους αυξομειωνόταν, κάτι που έδινε την εντύπωση πως αναβόσβηναν. Τα δύο μάλιστα εξ αυτών ήταν ιδιαίτερα φωτεινά και πιο ευδιάκριτα στον νυκτερινό ουρανό σε σχέση με τα υπόλοιπα τρία.
Ο
Άλλη φωτογραφία του φαινομένου που εστιάζει στα
δύο από τα συνολικά πέντε αντικείμενα που εθεάθησαν
στον Μώλο της Σκύρου, στις 12 Αυγούστου 2014.
 δε «χορός» των αντικειμένων αυτών κάτω από τα περίεργα βλέμματα των είκοσι και πλέον μαρτύρων που παρακολούθησαν το παράξενο αυτό φαινόμενο την νύχτα εκείνη, ήταν τέλεια συντονισμένος, ενώ η απόσταση μεταξύ των φωτεινών σημείων στον ουρανό έμενε πάντα η ίδια και ο σχηματισμός τους δεν χάλασε σε καμία περίπτωση. Σύμφωνα με την αυτόπτη μάρτυρά μας αυτό ίσχυε σίγουρα για τα δύο φωτεινότερα φώτα, αλλά της φάνηκε ότι το ίδιο ίσχυε και για τα τρία μικρότερα. Σχολιάζοντας δε το φαινόμενο αυτό μας ανέφερε ότι σε αντίθεση με άλλους απ’ τους θαμώνες του bar στο οποίο βρισκόταν, είχε την εντύπωση πως, τουλάχιστον αναφορικά με τα δύο φωτεινότερα από τα αντικείμενα, αν όχι και αναφορικά με τα υπόλοιπα τρία, η κίνηση ήταν τόσο καλά συντονισμένη που θα ήταν δυνατόν να μην πρόκειται για πέντε διαφορετικά ΑΤΙΑ, αλλά αποκλειστικά για ένα ενιαίο Αγνώστου Προελεύσεως Ιπταμένου Αντικειμένου (ΑΤΙΑ ή UFO), το μεγαλύτερο μέρος του οποίου παρέμενε αόρατο στο σκοτάδι της νύχτας, ενώ φαίνονταν μόνο τα πέντε φωτεινά σημεία στο κάτω μέρος του. Το σίγουρο είναι όμως το ότι είτε επρόκειτο για ένα, είτε για πέντε διαφορετικά ιπτάμενα αντικείμενα, το όλο φαινόμενο υπήρξε απρόσμενο και σίγουρα εκπληκτικό.
Η
 φίλη του ιστολογίου μας που μας τα είπε αυτά, δυστυχώς, δεν πρόλαβε παρά να τραβήξει δυο φωτογραφίες, αλλά η παλιάς τεχνολογίας κάμερα του κινητού της τηλεφώνου, σε συνδυασμό με την χαμηλή φωτεινότητα, έκαναν τα αντικείμενα στις φωτογραφίες της να μην φαίνονται σχεδόν καθόλου. Για τον λόγο αυτό, αντ’ αυτών, στο άρθρο αυτό χρησιμοποιούνται κάποιες από τις φωτογραφίες άλλων θαμώνων που ήδη έχουν δει το φως της δημοσιότητας, καθώς και το ακόλουθο video, το οποίο επίσης τραβήχτηκε την νύχτα εκείνη στο νησί και το οποίο ήδη έχει κάνει τον γύρω του Διαδικτύου.
Α
ναφορικά με το video που ακολουθεί τέλος, σε αυτό φαίνονται κυρίως τα δύο φωτεινότερα από τα πέντε ΑΤΙΑ που μας περιέγραψε και η φίλη του ιστολογίου μας. Από τα υπόλοιπα τρία, σύμφωνα με τον χρήστη του YouTube που ανέβασε το εν λόγω βίντεο, το πιο φωτεινό φαίνεται επίσης στο video αυτό, αν και χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή για να το προσέξει κανείς να αναβοσβήνει. Όσο για τα δύο ασθενέστερα φώτα, αυτά δεν καταγράφηκαν από την κάμερα του κινητού του. Το video εμφανίζει τα πλάνα του δύο φορές, μία σε κανονική ταχύτητα και μία με επιβράδυνση στο μισό της ταχύτητας αυτής.
Η
 φίλη του ιστολογίου μας όμως που μας μίλησε για το video αυτό το οποίο εκ των υστέρων συνάντησε αναζητώντας για το παράξενο φαινόμενο το οποίο είχε παρακολουθήσει στο Διαδίκτυο, μας είπε ότι αυτό το video ούτε στο ελάχιστο δεν μπορεί να περιγράψει την μαγεία της ζωντανής θέασης του παράξενου φαινομένου που είχε την τύχη να παρακολουθήσει.


Το video του φαινομένου που κυκλοφορεί στο ΥουTube



Παρασκευή, 15 Αυγούστου 2014

ΕΡΕΥΝΑ – Η ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ, ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΒΑΒΕΛ & Η ΑΠΟΚΡΥΦΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ


The Babel Tower by Loredana-PappΓράφει ο Λεωνίδας Μανιάτης

Μ
έχρι και περίπου 30.000 χρόνια πριν, στην Γη υπήρχε ένα ανθρωποειδές είδος που είναι σήμερα γνωστό με το όνομα homo sapiens neanderthalensis ή ως άνθρωπος του Νεάντερνταλ (Neanderthal). Το είδος αυτό αποτελούσε προϊόν μακροχρόνιας εξέλιξης και για κάποιο χρονικό διάστημα υπήρξε το κυρίαρχο είδος, αν όχι του πλανήτη, των περιοχών όπου κατοικούσε. Η εξέλιξη όμως του ανθρώπου του Νεάντερνταλ σταμάτησε απότομα, όταν πριν από 70.000 χρόνια, ένα νέο ανθρωποειδές είδος ήρθε να του στερήσει την κυριαρχία πάνω στο πλανήτη. Ο homo sapiens, ο σώφρων άνθρωπος δηλαδή, σταδιακά εκτόπισε τα προγενέστερα ανθρωποειδή, κυριάρχησε στον πλανήτη θέτοντας τέλος στην ηλικίας 570.000 ετών (!) ύπαρξη του προκατόχου του και δημιούργησε αυτό που αποκαλούμε ανθρώπινο πολιτισμό.
Α
ναμφισβήτητα η γέννηση του πολιτισμού, η γέννηση δηλαδή όντων με εγκέφαλο κατάλληλα διαμορφωμένο για να αναπτύξουν πολιτισμό, είναι ένα από τα πιο σημαντικά γεγονότα της φυσικής ιστορίας. Εκτός από πολύ σημαντικό όμως, είναι και ένα γεγονός σχετικά περίεργο, καθώς η εμφάνιση του σύγχρονου ανθρώπου (homo sapiens) ξεφεύγει τελείως από την μακροχρόνια πορεία της εξέλιξης του γένους homo. Μέσα σε μόνο 70.000 χρόνια, ο homo sapiens προόδευσε τόσο πολύ, φτιάχνοντας πολιτισμό, αναπτύσσοντας τεχνολογία, επινοώντας και ασκώντας τέχνες, αναπτύσσοντας φιλοσοφία, εξερευνώντας κάθε γωνιά αυτού του κόσμου, αλλά και των ουράνιων σωμάτων, φτάνοντας στην Σελήνη και προοδεύοντας συνεχώς σε κάθε τομέα της ζωής του. Και τα έκανε όλα αυτά την ώρα που ο homo neanderthalensis, στα 570.000 χρόνια της ύπαρξής του, έχοντας πάνω από οκτώ φορές περισσότερο χρόνο στην διάθεσή του, δεν κατάφερε να επιδείξει παρά ελάχιστα δείγματα προόδου, όπως και τα υπόλοιπα πρώιμα ανθρωποειδή του πλανήτη. 
File:Neandertaler-im-Museum.jpg
Ομοίωμα ανθρώπου του Νεάντερταλ που εκτίθεται στο
Neanderthal Museum, στο Mettmann της Γερμανίας.
Οι homo neanderthalensis ήταν ένα ανθρωποειδές είδος που
υπήρξε οκτώ φορές περισσότερο από όσο έχει υπάρξει μέχρι
στιγμής ο σύγχρονος άνθρωπος, πριν και παράλληλα με
αυτόν. Το γεγονός όμως ότι με την εμφάνιση του σύγχρονου
ανθρώπου, η εξέλιξη του γένους homo επιταχύνθηκε πάρα
πολύ, αφήνει την υπόνοια ότι η μετάβαση αυτή από τον
homo neanderthalensis στον homo sapiens σε τόσο μικρό
(για την εξέλιξη των ειδών) χρονικό διάστημα ίσως και
να είναι κάτι που ξεφεύγει από τους φυσικούς
νόμους της εξέλιξης.
Τ
ο πέρασμα δηλαδή από τον homo neanderthalensis στον homo sapiens δεν είναι απλά ένα βήμα της φυσικής εξέλιξης, αλλά μάλλον ένα τεράστιο άλμα, το οποίο ακόμα και σήμερα οι επιστήμονες αδυνατούν να εξηγήσουν. Είναι σαν με κάποιον τρόπο η εξέλιξη του γένους homo να επιταχύνθηκε και μάλιστα πάρα πολύ, με την εμφάνιση του σύγχρονου ανθρώπου. Και δεν υπάρχει κάποιος φυσικός τρόπος, γνωστός στην σύγχρονη επιστήμη, για να συμβεί κάτι τέτοιο τόσο γρήγορα, την ώρα που θα χρειάζονταν εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια για να συμβεί κάτι τέτοιο.
Τ
ι όμως θα μπορούσε να προκαλέσει αυτήν την αλματώδη μετάβαση από την κατάσταση του πρώιμου ανθρωποειδούς, στην κατάσταση του ανθρώπου που δημιουργεί πολιτισμό; Οι προτεινόμενες απαντήσεις είναι πολλές: φυσική εξέλιξη, μετάλλαξη, λάθος της φύσης, πρόσμειξη με ξένο (εξωγήινο;) DNA, θεία παρέμβαση κ.ο.κ. Αν και οι απαντήσεις όμως στο ερώτημα είναι πάρα πολλές, αξίζει να σημειωθεί ότι η επιστήμη δεν μπορεί ακόμα να τεκμηριώσει κάποια απ’ αυτές και έτσι είναι λίγο δύσκολο να ανακαλύψουμε την αλήθεια πιθανολογώντας είτε σε επιστημονικό, είτε σε φιλοσοφικό, είτε σε θρησκευτικό επίπεδο.
Γ
ια να μπορεί όμως κανείς να ξέρει πως κάτι, πριν από πολύ καιρό, ήταν έτσι, θα πρέπει να έχει κάποια ένδειξη πως αυτό ήταν όπως το λέει. Η ένδειξη αυτή μπορεί να είναι είτε ένα «αποτύπωμα της αλήθειας» πάνω στον φυσικό κόσμο (λ.χ. στον γενετικό κώδικα), είτε ένα ανάλογο «αποτύπωμα», μέσα στην διασωζόμενη γραπτή και προφορική παράδοση του ανθρώπου.
Η
 έρευνα πάνω στις πανάρχαιες παραδόσεις που έχουν καταγραφεί στην απώτατη αρχαιότητα και που γρήγορα πέρασαν μέσα στα πλαίσια του μύθου ή ακόμα και της θρησκευτικής παράδοσης διαφόρων θρησκειών είναι πάρα πολύ πιθανό, αν όχι σίγουρο, να κρύβουν ανεκτίμητα στοιχεία αλήθειας πάνω στα πρώτα χρόνια του ανθρώπου πάνω στον πλανήτη. Η έρευνά των κειμένων αυτών λοιπόν πρέπει να γίνεται με προσοχή, τα ευρήματά της να συγκρίνονται με τις επιστημονικά αποδεδειγμένες γνώσεις και να «φιλτράρονται» από τα μυθοπλαστικά στοιχεία, με τα οποία οι ενδιάμεσες γενιές εμπλούτισαν την αλήθεια που κληρονόμησαν, πριν την κληροδοτήσουν στα παιδιά τους.
Σ
ε προηγούμενα άρθρα μου (όπως τα άρθρα: “Τα νοοκίνητα αντιβαρυτικά πλοία τωνΦαιάκων”, “Ο έλεγχος του καιρού στην υπηρεσία του αγώνα υπέρ της αρχαίαςΑθηναϊκής Δημοκρατίας”, “Οι Θησαυροί των Άστρων στην αρχαία ελληνική παράδοση”, “Οι γνώσεις του Πλάτωνα για την μεσολιθική εποχή”, “Οι γνώσεις του Πλάτωναπερί γενετικής στον διάλογο «Πρωταγόρας», "Ο έλεγχος των αρχαίων υπερτεχνολογιών, οι υπόγειες στοές της Ακρόπολης και η πιο επικίνδυνη κίνηση της νεότερης Ελλάδας" και "Ο προϊστορικός πολιτισμός των Βρετανικών Νησιών και η άγνωστη ιστορία του", που φιλοξενούνται σε αυτό το ιστολόγιο) συχνά χρησιμοποιούσα με αυτόν τον τρόπο διάφορες αρχαίες πηγές – κυρίως από την αρχαία ελληνική γραμματεία – με σκοπό να ερευνήσω την βαθύτερη αλήθεια που αυτά κρύβουν για εποχές πολύ προγενέστερες από αυτές της συγγραφής τους. Τέτοια όμως γραπτά έργα υπάρχουν και σε άλλους αρχαίους λαούς και δεν είχαν όλα την ίδια τύχη, να γίνουν κομμάτι μιας μυθολογικής αρχαίας γραμματείας. Το αρχαίο βιβλίο συγκεκριμένα, ένα απόσπασμα απ’ το οποίο σκοπεύω να αναλύσω, το βιβλίο «Γένεσις» της Αγίας Γραφής, θεωρείται ως σήμερα ιερό, τόσο από Εβραίους, όσο και από Χριστιανούς.
Fichier:Ziggarat of Ur 001.jpg
Φωτογραφία της κλιμακωτής πυραμίδας (ζιγκουράτ) που
βρίσκεται στον αρχαιολογικό χώρο της αρχαίας πόλης Ουρ,
στο σημερινό Ιράκ. Η πόλη αυτή που στην αρχαιότητα
υπήρξε σπουδαίο κέντρο του σουμεριακού πολιτισμού,
αναφέρεται στην Παλαιά Διαθήκη ως η γενέτειρα του
Αβραάμ, του γενάρχη του εβραϊκού έθνους. Αν όμως ο
Αβραάμ και οι απόγονοί του κατάγονταν από την σουμεριακή
Ουρ, είναι λογικό να μετέφεραν μαζί τους και κάποια στοιχεία
του πολιτισμού της αρχαίας πόλης. Έτσι μάλιστα θα
μπορούσαν να εξηγηθούν και οι εμφανείς ομοιότητες του
εβραϊκού κειμένου της "Γενέσεως" με τα αρχαία σουμεριακά
κοσμογονικά κείμενα που έχουν διασωθεί.
Η
 Αγία Γραφή είναι ένα σύνολο βιβλίων, ιερών για τον Χριστιανισμό, τα οποία γράφτηκαν σε τρεις διαφορετικές χρονικές περιόδους, σε τρεις διαφορετικές γλώσσες. Ξεκινώντας από το νεότερο τμήμα της Αγίας Γραφής και προχωρώντας προς τα πίσω, αρχικά συναντούμε την Καινή Διαθήκη γραμμένη στα ελληνικά, να μιλά για τον Ιησού Χριστό, τις πράξεις των αποστόλων, τα πρώτα χρόνια του Χριστιανισμού και την Αποκάλυψη του Ιωάννη. Αμέσως μετά βρίσκουμε την Παλαιά Διαθήκη, η οποία όμως είναι ιστορικά αποδεδειγμένο πως χωρίζεται σε δύο μέρη: ένα μεταγενέστερο και ένα προγενέστερο. Το μεταγενέστερο ήταν εξ αρχής γραμμένο στα εβραϊκά και μιλούσε για την ιστορία του Αβραάμ και για την ιστορία του εβραϊκού έθνους που προήλθε από αυτόν, αλλά και για τους προφήτες που προείπαν τον ερχομό του Μεσσία. Το προγενέστερο τμήμα που είναι κατά πολύ αρχαιότερο από την υπόλοιπη Παλαιά Διαθήκη, αποτελεί μία μη πιστή μετάφραση στα εβραϊκά σουμεριακών κειμένων κοσμογονικού περιεχομένου. Αυτό δεν πρέπει να ξαφνιάζει, όποιον το ακούει για πρώτη φορά, διότι τα ίδια τα εβραϊκά κείμενα αναφέρουν ότι ο Αβραάμ γεννήθηκε στην πόλη Ουρ της αρχαίας Μεσοποταμίας, που υπήρξε ένα από τα σπουδαιότερα κέντρα του σουμεριακού πολιτισμού. Και αφού αυτός ήταν ο πρώτος των Εβραίων, είναι λογικά και αυτός που μεταλαμπάδευσε τις κοσμογονικές γνώσεις που απέκτησε στην Ουρ στους απογόνους του που έγραψαν την αρχή της Παλαιάς Διαθήκης. Η ομοιότητα λοιπόν της εβραϊκής Γενέσεως και των σουμεριακών κοσμογονικών κειμένων, παρά τις λίγες μεταξύ τους διαφορές, δεν είναι κάτι που θα έπρεπε να εκπλήσσει, αλλά ούτε και κάτι που μειώνει το κύρος του κειμένου των πρώτων κεφαλαίων της Γενέσεως. Αντιθέτως μάλιστα, το γεγονός ότι το κείμενο αυτό προέρχεται από ακόμα παλαιότερες δοξασίες, αυξάνει κατά πολύ την πιθανότητα πολλά από τα όσα λέει να είναι ιστορίες αληθινές που επέζησαν επί αιώνες μέσα από την προφορική παράδοση. Και αυτό μάλλον αυξάνει το κύρος του κειμένου.
Τ
ο τόσο αρχαίο λοιπόν κείμενο της Γενέσεως, μιλά και για την ιστορία των πρώτων ανθρώπων, από την Δημιουργία του Αδάμ και της Εύας, ως την δημιουργία των εθνών, μετά τον κατακλυσμό του Νώε, πριν συνεχίσει, πλέον σε αυθεντικά εβραϊκή γραφή, να αφηγείται την πρώιμη ιστορία του εβραϊκού έθνους, μέχρι τον θάνατο και την ταφή του Ιακώβ. Στο κείμενο όμως της προγενέστερης Γενέσεως, του κομματιού που αντεγράφη από τα αρχαιότερα σουμεριακά κείμενα, εντοπίζονται δύο θεοποιημένα παράδοξα για την εξήγηση των οποίων έχουν δοθεί πολυάριθμες θεολογικές ερμηνείες, αλλά που στην πραγματικότητα κρύβουν πολύ σημαντικά στοιχεία για τις πρώτες γενιές των ανθρώπων στην Γη. Και η ανάλυση των στοιχείων αυτών πρέπει να είναι περισσότερο επιστημονική παρά θεολογική, αφού μιλούν για πράγματα που εξηγούνται επιστημονικά και που σχετίζονται άμεσα με την επιστήμη της ανθρωπολογίας…
Αρχείο:Schnorr von Carolsfeld Bibel in Bildern 1860 013.png
Η δολοφονία του Άβελ από τον Κάιν. Έργο του
Julius Schnorr von Carolsfeld (1860).
Σύμφωνα με την Γένεση, μετά την αποτρόπαια πράξη του,
ο Κάιν τιμωρείται με εξορία και εκμυστηρεύεται στον Θεό
τον φόβο του ότι όποιος τον βρει, θα τον σκοτώσει. Ο Θεός
τότε βάζει ένα "σημείον" στον Κάιν για να μην τον σκοτώσει
όποιος τον βρει. Αφού όμως στην Γη, σύμφωνα με το βιβλίο
της Γενέσεως, υπήρχαν πλέον μόνο οι Πρωτόπλαστοι και ο
Κάιν, σε ποιους αναφέρεται εκείνο το "πας" με το οποίο
αυτός προσδιορίζει τους πιθανούς δολοφόνους του;
Τ
ο πρώτο από τα δύο αυτά χωρία που θα αναφέρω, είναι το πρώτο μεταξύ των δύο που θα συναντήσει κανείς διαβάζοντας την Γένεση, αλλά και αυτό που προηγείται χρονολογικά. Η Γένεση, αφού αφηγείται την Δημιουργία του κόσμου, της ζωής και του ανθρώπου, το προπατορικό αμάρτημα και την εξορία του Αδάμ και της Εύας απ’ τον Παράδεισο, αναφέρει: «α' Ἀδὰμ δὲ ἔγνω Εὔαν τὴν γυναῖκα αὐτοῦ, καὶ συλλαβοῦσα ἔτεκε τὸν Κάϊν καὶ εἶπεν· ἐκτησάμην ἄνθρωπον διά τοῦ Θεοῦ. β' καὶ προσέθηκε τεκεῖν τὸ ἀδελφὸν αὐτοῦ, τὸν Ἄβελ. καὶ ἐγένετο Ἄβελ ποιμὴν προβάτων, Κάϊν δὲ ἦν ἐργαζόμενος τὴν γῆν. γ' καὶ ἐγένετο μεθ᾿ ἡμέρας ἤνεγκε Κάϊν ἀπὸ τῶν καρπῶν τῆς γῆς θυσίαν τῷ Κυρίῳ, δ' καὶ Ἄβελ ἤνεγκε καὶ αὐτὸς ἀπὸ τῶν πρωτοτόκων τῶν προβάτων αὐτοῦ καὶ ἀπὸ τῶν στεάτων αὐτῶν. καὶ ἐπεῖδεν ὁ Θεὸς ἐπί Ἄβελ καὶ ἐπὶ τοῖς δώροις αὐτοῦ, ε' ἐπὶ δὲ Κάϊν καὶ ἐπὶ ταῖς θυσίαις αὐτοῦ οὐ προσέσχε. καὶ ἐλυπήθη Κάϊν λίαν, καὶ συνέπεσε τῷ προσώπῳ αὐτοῦ. ϛ' καὶ εἶπε Κύριος ὁ Θεὸς τῷ Κάϊν· ἵνα τί περίλυπος ἐγένου, καὶ ἵνα τί συνέπεσε τὸ πρόσωπόν σου; ζ' οὐκ ἐὰν ὀρθῶς προσενέγκῃς, ὀρθῶς δὲ μὴ διέλῃς, ἥμαρτες; ἡσύχασον· πρὸς σὲ ἡ ἀποστροφὴ αὐτοῦ, καὶ σὺ ἄρξεις αὐτοῦ. η' καὶ εἶπε Κάϊν πρὸς Ἄβελ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ· διέλθωμεν εἰς τὸ πεδίον. καὶ ἐγένετο ἐν τῷ εἶναι αὐτοὺς ἐν τῷ πεδίῳ, ἀνέστη Κάϊν ἐπὶ Ἄβελ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ καὶ ἀπέκτεινεν αὐτόν. θ' καὶ εἶπε Κύριος ὁ Θεὸς πρὸς Κάϊν· ποῦ ἔστιν Ἄβελ ὁ ἀδελφός σου; καὶ εἶπεν· οὐ γινώσκω· μὴ φύλαξ τοῦ ἀδελφοῦ μου εἰμὶ ἐγώ; ι' καί εἶπε Κύριος· τί πεποίηκας; φωνὴ αἵματος τοῦ ἀδελφοῦ σου βοᾷ πρός με ἐκ τῆς γῆς. ια' καὶ νῦν ἐπικατάρατος σὺ ἀπὸ τῆς γῆς, ἣ ἔχανε τὸ στόμα αὐτῆς δέξασθαι τὸ αἷμα τοῦ ἀδελφοῦ σου ἐκ τῆς χειρός σου· ιβ' ὅτε ἐργᾷ τὴν γῆν, καὶ οὐ προσθήσει τὴν ἰσχὺν αὐτῆς δοῦναί σοι· στένων καὶ τρέμων ἔσῃ ἐπὶ τῆς γῆς. ιγ' καὶ εἶπε Κάϊν πρὸς Κύριον τὸν Θεόν· μείζων ἡ αἰτία μου τοῦ ἀφεθῆναί με· ιδ' εἰ ἐκβάλλεις με σήμερον ἀπὸ προσώπου τῆς γῆς καὶ ἀπὸ τοῦ προσώπου σου κρυβήσομαι, καὶ ἔσομαι στένων καὶ τρέμων ἐπὶ τῆς γῆς, καὶ ἔσται πᾶς ὁ εὑρίσκων με, ἀποκτενεῖ με. ιε' καὶ εἶπεν αὐτῷ Κύριος ὁ Θεός· οὐχ οὕτως, πᾶς ὁ ἀποκτείνας Κάϊν ἑπτὰ ἐκδικούμενα παραλύσει. καὶ ἔθετο Κύριος ὁ Θεὸς σημεῖον τῷ Κάϊν τοῦ μὴ ἀνελεῖν αὐτὸν πάντα τὸν εὑρίσκοντα αὐτόν. ιϛ' ἐξῆλθε δὲ Κάϊν ἀπὸ προσώπου τοῦ Θεοῦ καὶ ᾤκησεν ἐν γῇ Ναὶδ κατέναντι Ἐδέμ.ιζ' Καὶ ἔγνω Κάϊν τὴν γυναῖκα αὐτοῦ, καὶ συλλαβοῦσα ἔτεκε τὸν Ἐνώχ. καὶ ἦν οἰκοδομῶν πόλιν καὶ ἐπωνόμασε τὴν πόλιν ἐπὶ τῷ ὀνόματι τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ, Ἐνώχ.»  (Γένεσις, κεφάλαιο δ΄, α΄- ιζ΄). Πρόκειται για την γνωστή ιστορία της αδελφοκτονίας του Άβελ από τον Κάιν. Η ιστορία αυτή όμως παρουσιάζει δύο ανακρίβειες, η πρώτη από τις οποίες ίσως θα μπορούσε να εξηγηθεί από το αρχαίο σουμεριακό κοσμογονικό κείμενο. Η δεύτερη όμως από αυτές δεν μπορεί να έχει εξήγηση ούτε απ’ αυτό.
Η
 πρώτη από τις δύο ανακρίβειες είναι η ακόλουθη. Αφού, μετά την δολοφονία του Άβελ, στην Γη υπήρχαν μόνο ο Αδάμ, η Εύα και ο Κάιν, πώς ήταν δυνατόν, ο Κάιν να λέει στον Θεό: «καὶ ἔσται πᾶς ὁ εὑρίσκων με, ἀποκτενεῖ με.», ότι δηλαδή όποιος τον βρει, θα τον σκοτώσει; Γιατί να χρησιμοποιήσει το εντελώς αόριστο «πᾶς» για να αναφερθεί σε δύο μόνο ανθρώπους που υπήρχαν στον πλανήτη εκτός απ’ αυτόν, σύμφωνα με το βιβλικό κείμενο; Αν και η αναφορά αυτή αφήνει την υπόνοια ότι εκτός από τους Πρωτόπλαστους και τα παιδιά τους υπήρχαν και άλλοι άνθρωποι, η εν λόγω ανακρίβεια θα μπορούσε να εξηγηθεί από το σουμεριακό κείμενο που διαφέρει από το εβραϊκό, καθώς μιλά για δεκαέξι (οκτώ άνδρες και οκτώ γυναίκες) και όχι για δύο μόνο Πρωτόπλαστους ανθρώπους. Όντως, αν με το «πᾶς» αυτό ο Κάιν αναφερόταν σε δεκαέξι ανθρώπους και στα παιδιά τους, αυτό θα εξηγούσε την φράση αυτή.
File:Cormon, Fernand - Cain flying before Jehovah's Curse.jpg
«Η φυγή του Κάιν ενώπιον της Κατάρας του Ιεχωβά» (1880),
πίνακας του Fernand Cormon στον οποίο παρουσιάζεται ο
Κάιν (δεξιά) ο οποίος ακολουθούμενος από κάποιους
άλλους ανθρώπους περιπλανάται εξόριστος μακριά από την
πρώτη κοινότητα των Πρωτόπλαστων. Ο καλλιτέχνης,
λαμβάνοντας προφανώς υπ' όψιν την αναφορά που κάνει η
Γένεσις για την ίδρυση από τον Κάιν της πόλεως Ενώχ, μαζί
με τον Κάιν παρουσιάζει και μία ολόκληρη ομάδα δώδεκα
ατόμων να τον ακολουθεί. Οι άνθρωποι όμως αυτοί και δεν
είναι αριθμητικά επαρκείς για την ίδρυση πόλεως και η
ύπαρξή τους αποκλείεται από το κείμενο της Γενέσεως που
θέλει στην Γη να υπάρχουν μόνο τρεις άνθρωποι. Στην
σουμεριακή εκδοχή πάλι, αν και αυτή θα εξηγούσε τον
αριθμό αυτό των ανθρώπων, και πάλι ο μέγιστος πιθανός 
αριθμός τους δεν θα έφτανε για την ίδρυση ολόκληρης 
πόλεως, αλλά μόνο για την ίδρυση ενός μικρού χωριού...
Κ
άτι τέτοιο όμως δεν μπορεί να συμβεί με το χωρίο εκείνο του κειμένου που αναφέρει ότι «ἐξῆλθε δὲ Κάϊν ἀπὸ προσώπου τοῦ Θεοῦ καὶ ᾤκησεν ἐν γῇ Ναὶδ κατέναντι Ἐδέμ. Καὶ ἔγνω Κάϊν τὴν γυναῖκα αὐτοῦ, καὶ συλλαβοῦσα ἔτεκε τὸν Ἐνώχ. καὶ ἦν οἰκοδομῶν πόλιν καὶ ἐπωνόμασε τὴν πόλιν ἐπὶ τῷ ὀνόματι τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ, Ἐνώχ.» Το χωρίο αυτό αρχικά προκαλεί σύγχυση. Πρώτα ο Κάιν εμφανίζεται να φεύγει από την κοινότητα των πρώτων ανθρώπων, κατά πάσαν πιθανότητα μόνος, αφού δεν αναφέρεται πως φεύγει μαζί με κάποιον. Εγκαθίσταται έπειτα στην γη Ναὶδ όπου παντρεύεται την γυναίκα του, την οποία υπονοείται – χωρίς να είναι σίγουρο – πως βρήκε εκεί. Και τέλος φτιάχνει πόλη! Και δίνει στην πόλη το όνομα του γιου του: Ενώχ. Βλέπουμε δηλαδή έναν εξόριστο άνθρωπο που αν δεν είναι μόνος του είναι μαζί με μία γυναίκα ή ελάχιστους ανθρώπους να χτίζει, όχι μια απλή «κώμη» (χρησιμοποιώ αυτήν την λέξη, αντι της λέξεως χωριό διότι αυτή η λέξη χρησιμοποιείτο την εποχή των Εβδομήκοντα, όταν μεταφράστηκε η Παλαιά Διαθήκη στα ελληνικά, για να δηλώσει τον μικρό οικισμό), αλλά μία πόλη, που ακόμα και στην αρχαιότητα θα χρειαζόταν αρκετές εκατοντάδες – ή έστω πολλές δεκάδες – κατοίκους για να θεωρηθεί πόλη και όχι κώμη. Τέτοια όμως πληθυσμιακά νούμερα ήταν αδύνατον να υπάρχουν στην πρώτη γενιά μετά την Δημιουργία των δύο ή των δεκαέξι πρώτων ανθρώπων, ώστε και να υπάρχει και μία κοινότητα των Πρωτόπλαστων, όπου έμειναν ο Αδάμ και η Εύα, αν όχι κι άλλοι, και μία ολόκληρη πόλη πολλών δεκάδων ανθρώπων στην γη Ναὶδ.
Γ
ια να ισχύουν τα όσα λέει η Γένεση λοιπόν, πρέπει να υπήρχαν στην γη Ναὶδ δεκάδες ή και εκατοντάδες άνθρωποι, οι οποίοι – στην πλειοψηφία τους τουλάχιστον – ήταν αναγκαίο να μην κατάγονται από τους Πρωτόπλαστους. Έπρεπε δηλαδή να υπάρχουν άνθρωποι ή όντα δίποδα ανθρωποειδή και γενετικά συμβατά με τους Πρωτόπλαστους ανθρώπους, με μια κάποια δυνατότητα κατανόησης που να τους επέτρεπε να ζουν εν κοινωνία. Και αν υποθέσουμε ότι οι Πρωτόπλαστοι ήταν είτε άνθρωποι όπως οι σημερινοί (homo sapiens), είτε μία προγενέστερη μορφή ανώτερου ανθρωποειδούς του γένους homo, δεδομένου του ότι ήταν μοναδικοί και νέοι ως είδος, πρέπει να υποθέσουμε πως οι άλλοι άνθρωποι που συναντούσαν ήταν κάποιο άλλο προγενέστερο ανθρωποειδές είδος, το οποίο υπήρχε στην Γη πριν ο Πρωτόπλαστος άνθρωπος φύγει από τον Παράδεισο και έρθει στην Γη (=; βιολογική ύπαρξη). Δεδομένου δε και του ότι μεταξύ της εποχής εκείνης και της σημερινής έχει μεσολαβήσει τουλάχιστον ένας κατακλυσμός (αυτός του Νώε), η τοποθεσία για την οποία το κείμενο μιλά θα μπορούσε να βρίσκεται σε διάφορα σημεία του πλανήτη και έτσι οι άλλοι άνθρωποι θα μπορούσαν να ταυτιστούν με τον homo neanderthalensis ή και με άλλα παλαιότερα ανθρωποειδή.
Ο
 τρόπος με τον οποίο γίνεται αναφορά στην Γένεση, σε αυτό και σε άλλα σημεία του βιβλίου, σε αυτήν την ειρηνική συμβίωση των απογόνων των Πρωτόπλαστων και των παλαιότερων ανθρωποειδών κατοίκων της Γης, αφήνει να υπονοηθεί πως αργά ή γρήγορα υπήρξαν και επιμειξίες μεταξύ των δύο ειδών, αφού ήταν βιολογικά συμβατά. Κάτι τέτοιο όμως επιβεβαιώνεται και από την επιστήμη, αφού στο DNA του σύγχρονου ανθρώπου μπορεί κανείς να βρει τόσο στοιχεία των πρώιμων homo sapiens, όσο και στοιχεία του homo neanderthalensis, με τα πρώτα βέβαια να είναι περισσότερα και να υπερέχουν συνήθως των δεύτερων.
Α
ποτέλεσμα αυτών των επιμειξιών μεταξύ των δύο πολύ συγγενικών ειδών υπήρξε βέβαια ο εμπλουτισμός του DNA του homo sapiens με νέα στοιχεία τα οποία του χρησίμευσαν στην μετέπειτα πορεία του, αλλά και με νέα γενετικά χαρακτηριστικά. Παράλληλα όμως, λογική συνέπεια της επιμειξίας αυτής ήταν η εξασθένιση κάποιων γενετικών χαρακτηριστικών των Πρωτόπλαστων homo sapiens.
File:NIA human brain drawing.jpg
Εικόνα που αναπαριστά τον ανθρώπινο εγκέφαλο και
τα σημαντικότερα για τον σύγχρονο άνθρωπο μέρη
του, δημοσιευμένη από το National Institute for Aging.
Έχει αποδειχθεί επιστημονικά ότι οι σύγχρονοι
άνθρωποι δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν παρά
μόνο το 10% του εγκεφάλου τους. Πώς όμως είναι
δυνατόν ο ανθρώπινος εγκέφαλος που τόσο πολύ
"εξελίχθηκε" με την μετάβαση του γένους homo στο
είδος homo sapiens, να μην μπορεί να χρησιμοποιείται
παρά εν μέρει από τους ανθρώπους; Πώς είναι δυνατόν
οι homo sapiens να απέκτησαν ένα τόσο πολύτιμο
φυσικό εργαλείο, χωρίς ωστόσο να μπορούν να το
χρησιμοποιήσουν; Για ποιο λόγο τέλος ο ανθρώπινος
εγκέφαλος είναι πιο "εξελιγμένος" ακόμα και από τις
ίδιες τις δυνατότητες του σύγχρονου ανθρώπου;
Τ
ο κλασικότερο πιστεύω παράδειγμα εξασθένισης σημαντικής γενετικής ιδιότητας του homo sapiens, μετά την εν λόγω επιμειξία, ήταν το γεγονός ότι, ενώ κληρονόμησε έναν τόσο λειτουργικό και εξελιγμένο εγκέφαλο, ο σύγχρονος άνθρωπος αδυνατεί από την φύση του να χρησιμοποιήσει πάνω από το 10% του εγκεφάλου του. Αυτό, σε συνδυασμό με την γενική διαπίστωση ότι η φύση τίποτα δεν κάνει χωρίς κάποιο σκοπό, μας οδηγεί στο συμπέρασμα ότι αυτοί οι πρώτοι homo sapiens που εντελώς ξαφνικά έκαναν την εμφάνισή τους στην Γη, εκείνοι οι Πρωτόπλαστοι που, κατά την Γένεση, δημιουργήθηκαν «κατ᾿ εἰκόνα καὶ καθ᾿ ὁμοίωσιν» του Θεού-Δημιουργού και που είχαν την ευλογία, όπως αλλού μας πληροφορεί η Γένεση, αλλά και άλλα αρχαία κείμενα άλλων λαών (κλασικά παραδείγματα: οι πρώτοι μυθικοί Φαραώ της Αιγύπτου & το Χρυσούν, το Αργυρούν, το Χαλκέον και το Γένος των Ηρώων των αρχαίων Ελλήνων) να ζουν πολλούς αιώνες, ήταν τελικά όντα ανώτερα από τον σημερινό άνθρωπο! Ήταν όντα που είχαν δυνατότητες αρκετά ανώτερες από αυτές που έχει καταφέρει να διασώσει ο σύγχρονος άνθρωπος. Κι αν αυτός έχει το 10% των νοητικών τους ικανοτήτων και έφτιαξε όλον αυτόν τον πολιτισμό, φανταστείτε εκείνοι οι πρώτοι homo sapiens τι ήταν ικανοί να καταφέρουν…
Σ
την σύγκριση μεταξύ των πρώτων homo sapiens και των homo neanderthalensis, οι πρώτοι υπερτερούν σχεδόν σε όλα. Το δυνατότερο σημείο τους: ο εγκέφαλος. Ένας εγκέφαλος τον οποίο εμείς κληρονομήσαμε, χωρίς την ικανότητα – ή την γνώση – να τον χρησιμοποιούμε πλήρως. Ενώ όμως στα περισσότερα που σχετίζονται με την δημιουργία ενός πολιτισμού αναμφισβήτητα υπερτερούν οι homo sapiens, οι homo neanderthalensis υπερτερούν σε έναν από τους σημαντικότερους – μετά το μυαλό – τομείς για την ανάπτυξη πολιτισμού, με τα δικά μας πρότυπα. Οι φωνητικές χορδές των homo neanderthalensis και γενικά η δυνατότητά τους να επικοινωνούν με τον λόγο, έστω και σε μία πολύ πρώιμη μορφή, είναι πολύ πιο εξελιγμένες από αυτές των πρώτων homo sapiens. Γι’ αυτό και τις φωνητικές χορδές του ο σύγχρονος άνθρωπος τις κληρονόμησε από τον homo neanderthalensis και όχι από τον homo sapiens. Και όσον αφορά τον τελευταίο, όσοι επιστήμονες ισχυρίζονται ότι είχε την – έστω και περιορισμένη - δυνατότητα να μιλά, στηρίζουν αυτήν τους την υπόθεση στο ότι θεωρούν αδύνατον να συνυπάρχουν άνθρωποι εν κοινωνία, χωρίς μεταξύ τους φωνητική επικοινωνία.
Μ
ια άλλη θεωρία για το πώς επικοινωνούσαν μεταξύ τους οι homo sapiens, βασισμένη περισσότερο στα στοιχεία που θεωρούσαν την φωνητική επικοινωνία, αν όχι αδύνατη, υποτυπώδη και δευτερεύουσα για τους πρώτους αυτούς ανθρώπους, είναι ότι επικοινωνούσαν μεταξύ τους με χειρονομίες. Και αυτή ακόμα όμως η θεωρία παρουσιάζει το εξής λογικό κενό. Οι πρώτοι homo sapiens ήταν σε όλα ανώτεροι από τους homo neanderthalensis. Οι δεύτεροι επικοινωνούσαν με φωνητική επικοινωνία. Η φωνητική επικοινωνία είναι ανώτερη μορφή επικοινωνίας από αυτήν με τις χειρονομίες. Άρα ο homo sapiens, που αποδεδειγμένα δεν χρησιμοποιούσε (πολύ) την φωνητική επικοινωνία, δεν χρησιμοποιούσε ούτε την παντομίμα και τις χειρονομίες, αλλά κάποια άλλη μορφή επικοινωνίας, ανώτερη από την φωνητική. Μια μορφή επικοινωνίας που εμείς σήμερα ενδέχεται να μην εξακολουθούμε να έχουμε ή να μην μπορούμε εύκολα να αναπτύξουμε.
Τ
ο ερώτημα είναι το εξής: ποια θα μπορούσε να είναι εκείνη η μορφή επικοινωνίας των Πρωτόπλαστων; Για να βρούμε την απάντηση θα πρέπει να σκεφτούμε με ποιους επικοινωνούσαν οι Πρωτόπλαστοι. Με ποιον τρόπο δηλαδή, ανώτερο της φωνητικής επικοινωνίας, μπορούσαν να επικοινωνούν μεταξύ τους, με τα άλλα ανθρωποειδή και με τον Θεό, αν πάρουμε κατά γράμμα την αφήγηση της Γενέσεως; Μήπως το κλειδί για να βρούμε την απάντηση είναι αυτή η τελευταία και ανώτερη επικοινωνία του ανθρώπου με τον Θεό; Διότι και σύμφωνα με την Γένεση, ο Αδάμ αρχικά – πριν την δημιουργία της Εύας – επικοινωνούσε μόνο με τον Θεό. Και ο Θεός βέβαια, σύμφωνα με την θεολογία που στηρίχτηκε σε αυτά τα κείμενα δεν ήταν υλικός για να επικοινωνεί με τον άνθρωπο με λόγια σε μορφή ηχητικών κυμάτων…
Αρχείο:Albrecht Dürer Betende Hände.jpg
"Χέρια που προσεύχονται" (1508), έργο του
Albrecht Dürer. Για κάποιον λόγο ο
άνθρωπος, από τα αρχαία κιόλας χρόνια,
συνήθιζε να προσεύχεται στο Θείο, όχι
μόνο με λόγια, αλλά και με σκέψεις.
Δεδομένου του ότι δεν υπάρχει κάποιος
θρησκευτικός κανόνας που να ορίζει ότι
η επικοινωνία του ανθρώπου με το Θείο
πρέπει να γίνεται μέσα από μία αλληλουχία
σκέψεων και συναισθημάτων, για ποιον
λόγο άραγε υπάρχει αυτή η έμφυτη τάση
του ανθρώπου να προσπαθεί να
επικοινωνήσει με αυτόν τον τρόπο με το
Θεό και όχι μόνο με τα λόγια; Μήπως
πρόκειται για ένα κατάλοιπο ενός τρόπου
επικοινωνίας των πρώτων ανθρώπων που
εμείς πλέον δεν χρησιμοποιούμε;
Α
ν εμπιστευτούμε λοιπόν την υποσυνείδητη ανάμνηση ή το ένστικτο του σύγχρονου ανθρώπου που τον οδηγεί να φτιάχνει θρησκείες στις οποίες η επικοινωνία με τον Θεό γίνεται μέσα από την προσευχή και η προσευχή δεν γίνεται πάντα ούτε απαραίτητα με τα λόγια, μπορούμε να συμπεράνουμε ότι η τάση αυτή του ανθρώπου οφείλεται ακριβώς σε εκείνο το γεγονός, ότι δηλαδή κάποτε μπορούσε να έρχεται σε επικοινωνία με τον Θεό, όχι με λόγια, αλλά μέσα από μία αλληλουχία σκέψεων και συναισθημάτων. Είναι λοιπόν η προσευχή ένα κατάλοιπο της πανάρχαιας και πιστεύω υπέροχης εκείνης επικοινωνίας του άριστου ανθρώπου με το Θείο;
Π
ώς όμως θα ονομαζόταν αυτού του είδους η επικοινωνία, αν ο Αδάμ επικοινωνούσε με τον ίδιο τρόπο, όχι μόνο με τον Θεό, αλλά και με την Εύα και αργότερα με τα παιδιά τους, αλλά και τους άλλους γηγενείς ανθρώπους; Πώς ονομάζεται η επικοινωνία μέσα από τις σκέψεις και τα συναισθήματα, όχι μεταξύ Θεότητας και πιστού, αλλά μεταξύ ανθρώπων; Όταν μπορεί κανείς από μακριά (πρόθεση τηλε-) να δέχεται παθητικά (ρήμα πάσχω) τις σκέψεις που του στέλνει κάποιος άλλος; Στην σύγχρονη κοινωνία αυτό λέγεται τηλεπάθεια και η τηλεπάθεια, όντως είναι ανώτερη της λεκτικής επικοινωνίας, διότι επιτρέπει την μεταφορά αυτούσιων σκέψεων, συναισθημάτων και εικόνων, η ποιότητα των οποίων δεν υποβαθμίζεται ούτε στο ελάχιστο από τον περιορισμό των νοημάτων των λέξεων που μπορεί κανείς να χρησιμοποιήσει στα πλαίσια της φωνητικής επικοινωνίας.
Κ
αι βέβαια η τηλεπάθεια είναι ένα φαινόμενο που όντως υπάρχει ως και στις μέρες μας και που μελετάται από την παραψυχολογία. Οι άνθρωποι που εμφανίζουν τέτοιες ιδιότητες είναι λίγοι και οι επιστήμονες, αν και δεν ξέρουν ακόμα τι προκαλεί το φαινόμενο, εικάζουν ότι σχετίζεται άμεσα με την ενεργοποίηση κάποιου μέρους από το 90% εκείνο του μυαλού που η συντριπτική πλειοψηφία των ανθρώπων δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει. Αν κάτι τέτοιο ισχύει, πράγμα που είναι πολύ πιθανόν καθώς δεν υπάρχει κάποια πιο καλή επιστημονική θεωρία που να εξηγεί το φαινόμενο, τότε μπορούμε να πούμε πως η τηλεπάθεια κάποιων ανθρώπων είναι επίσης κληρονομημένη από τους πρώτους εκείνους ανθρώπους του είδους homo sapiens που μας κληροδότησαν και αυτόν τον όλο μυστήρια και δυνατότητες εγκέφαλο που έγινε η αιτία για ό,τι το είδος μας έχει επιτύχει…
File:Valckenborch tower-babel.jpg
"Η κατασκευή του Πύργου της Βαβέλ" (1595), 
έργο του Lucas van Valckenborch.
Η ιστορία του Πύργου της Βαβέλ είναι μία από τις
γνωστότερες ιστορίες της Βίβλου. Οι άνθρωποι ξεκινούν
να φτιάξουν έναν πανύψηλο πύργο που θα έφτανε μέχρι τον
ουρανό, ο Θεός εκλαμβάνει την πράξη αυτή ως ύβρη και
τιμωρεί τους ανθρώπους μπερδεύοντας τις γλώσσες τους
και οι άνθρωποι εγκαταλείπουν την Βαβέλ σε ομόγλωσσες
ομάδες από τις οποίες και προκύπτουν τα πρώτα έθνη.
Πρόκειται όμως απλά για έναν θρησκευτικό μύθο, ή πίσω
από αυτήν την βιβλική ιστορία κρύβεται η αλήθεια για
τα πρώτα χρόνια της ανθρωπότητας πάνω στην Γη,
για την γενετική της αλλοίωση και για την επακόλουθη
δημιουργία των γλωσσών και των εθνών;
Κ
αι εδώ ταιριάζει να αναφέρω το δεύτερο θεοποιημένο παράδοξο για το οποίο μίλησα αρκετά νωρίτερα: το παράδοξο της Βαβέλ. Η Γένεση αναφέρει, αρκετά πάρα κάτω: «α' Καὶ ἦν πᾶσα ἡ γῆ χεῖλος ἕν, καὶ φωνὴ μία πᾶσι. β' καὶ ἐγένετο ἐν τῷ κινῆσαι αὐτοὺς ἀπὸ ἀνατολῶν, εὗρον πεδίον ἐν γῇ Σενναὰρ καὶ κατῴκησαν ἐκεῖ. γ' καὶ εἶπεν ἄνθρωπος τῷ πλησίον αὐτοῦ· δεῦτε πλινθεύσωμεν πλίνθους καὶ ὀπτήσωμεν αὐτὰς πυρί. καὶ ἐγένετο αὐτοῖς ἡ πλίνθος εἰς λίθον, καὶ ἄσφαλτος ἦν αὐτοῖς ὁ πηλός. δ' καὶ εἶπαν· δεῦτε οἰκοδομήσωμεν ἑαυτοῖς πόλιν καὶ πύργον, οὗ ἔσται ἡ κεφαλὴ ἕως τοῦ οὐρανοῦ, καὶ ποιήσωμεν ἑαυτοῖς ὄνομα πρὸ τοῦ διασπαρῆναι ἡμᾶς ἐπὶ προσώπου πάσης τῆς γῆς. ε' καὶ κατέβη Κύριος ἰδεῖν τὴν πόλιν καὶ τὸν πύργον, ὃν ᾠκοδόμησαν οἱ υἱοὶ τῶν ἀνθρώπων. ϛ' καὶ εἶπε Κύριος· ἰδοὺ γένος ἓν καὶ χεῖλος ἓν πάντων, καὶ τοῦτο ἤρξαντο ποιῆσαι, καὶ νῦν οὐκ ἐκλείψει ἀπ᾿ αὐτῶν πάντα, ὅσα ἂν ἐπιθῶνται ποιεῖν. ζ' δεῦτε καὶ καταβάντες συγχέωμεν αὐτῶν ἐκεῖ τὴν γλῶσσαν, ἵνα μὴ ἀκούσωσιν ἕκαστος τὴν φωνὴν τοῦ πλησίον. η' καὶ διέσπειρεν αὐτοὺς Κύριος ἐκεῖθεν ἐπὶ πρόσωπον πάσης τῆς γῆς, καὶ ἐπαύσαντο οἰκοδομοῦντες τὴν πόλιν καὶ τὸν πύργον. θ' διὰ τοῦτο ἐκλήθη τὸ ὄνομα αὐτῆς Σύγχυσις, ὅτι ἐκεῖ συνέχεε Κύριος τὰ χείλη πάσης τῆς γῆς, καὶ ἐκεῖθεν διέσπειρεν αὐτοὺς Κύριος ἐπὶ πρόσωπον πάσης τῆς γῆς.» (Γένεσις, κεφάλαιο ια΄ , α΄- θ΄). Το χωρίο αυτό μας μιλά για άλλη μία από τις γνωστότερες ιστορίες της Βίβλου: τον πύργο της Βαβέλ. «Οἱ υἱοὶ τῶν ἀνθρώπων»  λοιπόν έχτισαν μία πόλη και στην πόλη αυτή αποφάσισαν να χτίσουν έναν πύργο ο οποίος θα έφτανε μέχρι τον ουρανό. Ο Θεός όμως, σύμφωνα με το κείμενο, τιμώρησε τους ανθρώπους («συγχέωμεν αὐτῶν ἐκεῖ τὴν γλῶσσαν», είπε) συγχέοντας τις γλώσσες τους. Γι’ αυτό και η πόλη πήρε το όνομα «Σύγχυσις», εβραϊστί «Βαβέλ», διότι εκεί συνεχίσθησαν (= μπερδεύτηκαν, διαφοροποιήθηκαν) οι γλώσσες των ανθρώπων. Μήπως όμως η αρχική δήλωση «φωνὴ μία πᾶσι», δεν εννοεί μία μόνο γλώσσα, αλλά έναν μόνο τρόπο επικοινωνίας; Ας μην ξεχνάμε άλλωστε πως ο μελετητής που μελετά το αρχαίο ελληνικό κείμενο, πόσο μάλλον αυτός που μελετά το κείμενο στην όποια γλώσσα του, μελετά ένα κείμενο οπωσδήποτε αλλοιωμένο, αφού έχει ήδη περάσει πολλές χιλιάδες χρόνια προφορικής παράδοσης και τουλάχιστον δύο μεταφράσεις (από τα σουμεριακά στα εβραϊκά και από τα εβραϊκά στα αρχαία ελληνικά). Είναι λογικό να υπάρχει μία κάποια «σύγχυσις» και σε αυτά τα θέματα της ορθής ή μη μετάφρασης του κειμένου…
Δ
εδομένου όμως του ότι η κατασκευή ενός οικοδομήματος, όπως ο πύργος της Βαβέλ και με μέσα προϊστορικά, λογικά θα ήταν μία πάρα πολύ χρονοβόρα υπόθεση, όσο και αν ήταν το εργατικό δυναμικό που είχε διατεθεί για την κατασκευή του πύργου, μπορούμε να εικάσουμε ότι και η «σύγχυσις» αυτή των γλωσσών δεν έγινε εν μία νυκτί, αλλά πιο αργά, ασχέτως του αν έγινε αντιληπτή μόνο όταν πλέον ήταν πολύ αργά. Αν όντως δεν υφίσταται ο περιορισμός του ότι «ξαφνικά» κανείς δεν καταλάβαινε κανέναν, τότε μπορούμε να προχωρήσουμε σε αρκετές σκέψεις για το τι προκάλεσε αυτήν την έλλειψη συνεννόησης μεταξύ των ανθρώπων. Για το ποια ήταν η πραγματική αιτία του φαινομένου, η οποία ερμηνεύτηκε από τους ανθρώπους που έζησαν τα γεγονότα σαν θεϊκή παρέμβαση για να τιμωρηθεί η αλαζονεία του ανθρώπου που θέλησε να φτάσει με τα κτίσματά του τον ουρανό.
Ξ
έροντας όμως από την Γένεση πως αυτά έλαβαν χώρα μία ή δύο γενιές μετά τον κατακλυσμό του Νώε (που ίσως δεν ήταν καταστροφικός σε παγκόσμια κλίμακα, όπως παρουσιάζεται), οδηγούμαστε στο συμπέρασμα, ότι αφού από τους ανθρώπους homo sapiens είχαν επιβιώσει μόνο ο Νώε και η οικογένειά του – ή, σύμφωνα με την σουμεριακή εκδοχή, και οι εργάτες που έχτισαν την κιβωτό με τις οικογένειές τους – για να έχουν τόσο γρήγορα το απαιτούμενο εργατικό δυναμικό για την κατασκευή ενός τέτοιου έργου, ήταν αναγκαίο να πραγματοποιηθούν εκ νέου επιμειξίες με όσες προγενέστερες μορφές ανθρωποειδούς ζωής είχαν επιζήσει του κατακλυσμού. Ίσως και αυτό, το ότι δηλαδή οι homo sapiens της εποχής θυσίασαν την «φυλετική» τους καθαρότητα για να πετύχουν την κατασκευή του πύργου, να ήταν και εκείνο το στοιχείο της συμπεριφοράς τους που αποτέλεσε την πραγματική ύβρη και που έγινε η αιτία της σύγχυσης των γλωσσών.
File:Cleve-van construction-tower-babel.jpg
"Η κατασκευή του Πύργου της Βαβέλ",
έργο του Hendrick van Cleve (16ος αιώνας) που φυλάσσεται
στο Kröller-Müller Museum, στο Otterlo της Ολλανδίας.
Δ
ιότι, αν υποθέσουμε πως όντως οι πρώτοι άνθρωποι επικοινωνούσαν με τηλεπάθεια, όσο ζούσαν οι πρώτες γενιές των κατοίκων της Βαβέλ, η κοινωνία μπορούσε να διαιωνίζεται, διότι, αν και τα περισσότερα παιδιά πλέον δεν είχαν την δυνατότητα της ενεργητικής τηλεπάθειας, επικοινωνούσαν παθητικά με τους παλαιότερους οι οποίοι έπαιζαν τον ρόλο του συντονιστή της κοινωνίας της Βαβέλ και ασφαλώς της κατασκευής του πύργου. Αφού όμως παρήλθε η γενιά εκείνη και πέθανε και ο τελευταίος άνθρωπος που μπορούσε να επικοινωνήσει ενεργητικά με τηλεπάθεια, στην πόλη της Βαβέλ προκλήθηκε μεγάλη «σύγχυσις». Διότι όχι οι «ἄνθρωποι», αλλά «οἱ υἱοὶ τῶν ἀνθρώπων», όπως λέει το κείμενο, τα παιδιά δηλαδή των πρώτων ανθρώπων που δεν ήταν ακριβώς άνθρωποι (με την έννοια του πρώιμου homo sapiens), λόγω της ανάμειξής τους με τα προγενέστερα ανθρωποειδή, ενώ μέχρι την ημέρα εκείνη συμμετείχαν σε ένα είδος «δικτύου σκέψεων», έστω και παθητικά, πλέον έμειναν αποκομμένοι από το δίκτυο αυτό, χωρίς να μπορούν να επικοινωνήσουν με τον συνάνθρωπό τους. Θα ήταν σαν όλοι οι κάτοικοι μιας σύγχρονης πόλης να ξύπναγαν ένα πρωί βουβοί!
Ο
ι κάτοικοι της Βαβέλ έπρεπε γρήγορα να σκεφτούν μία λύση για να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα της αδυναμίας της επικοινωνίας, όσο ακόμα προλάβαιναν να διατηρήσουν την πολιτεία τους ζωντανή… Το θέμα του πύργου βέβαια αναγκαστικά θα περιερχόταν σε δεύτερη μοίρα. Κάποιοι τότε, προφανώς, ακολουθώντας μία παρόρμηση κληρονομημένη από τους homo neanderthalensis, προσπάθησαν να αναπτύξουν λεκτική επικοινωνία με τους γύρω τους και, πρώτ’ απ’ όλα, με τις οικογένειες, τους συγγενείς και τους φίλους τους. Έτσι ταυτόχρονα σε πολλά σημεία της πόλης γεννήθηκαν οι πρώτοι γλωσσικοί κώδικες μεταξύ των ανθρώπων. Προέκυψε όμως το εξής πρόβλημα: κάθε γειτονιά είχε εφεύρει μία δικιά της γλώσσα την οποία και μιλούσε, αδυνατούσε όμως να συνεννοηθεί με όλους τους υπόλοιπους κατοίκους της Βαβέλ. Συνειδητοποιώντας ότι τους είναι αδύνατον να κατοικούν όλοι μαζί στην ίδια πόλη, καθώς και να συνεχίσουν την κατασκευή του πύργου, κάποιοι αποφάσισαν να φύγουν. Άτομα με ηγετικές ικανότητες πήραν τους ομόγλωσσους συμπολίτες τους και έφυγαν από την πόλη, ακολουθώντας ο καθένας διαφορετική κατεύθυνση. Και από τις ομόγλωσσες αυτές ομάδες, σύμφωνα με την Γένεση, προήλθαν τα έθνη των ανθρώπων.
Β
λέποντας λοιπόν την Γένεση υπό αυτήν την διαφορετική οπτική γωνία και συγκρίνοντας αυτά που βλέπουμε σε αυτήν με τις επιστημονικώς αποδεδειγμένες αλήθειες πάνω στην αρχή του ανθρώπινου γένους, συνειδητοποιούμε ότι με κάποιον τρόπο υπάρχει σύνδεση μεταξύ του βιβλικού κειμένου και των επιστημονικών παρατηρήσεων. Το κείμενο αυτό της Βίβλου, με έναν τρόπο μυθοπλαστικό μας μιλά για γεγονότα που έλαβαν χώρα στο απώτατο παρελθόν της ανθρώπινης ιστορίας, η κατανόηση των οποίων ίσως θα μπορούσε να οδηγήσει την ανθρωπότητα ένα βήμα πιο κοντά στην αυτογνωσία. Διότι τα αρχαία κείμενα κρύβουν πίσω από το πέπλο του μύθου και – γιατί όχι; – της θρησκείας πληροφορίες ξεχασμένες μέσα από το πέρασμα των χιλιετηρίδων. Κρύβουν αλήθειες που μπορούν να μας κάνουν να δούμε τον άνθρωπο με έναν τρόπο τελείως διαφορετικό· να γνωρίσουμε τους πρώτους ανθρώπους, αυτούς που οι Έλληνες ονομάζουν Χρυσούν Γένος και οι Εβραίοι εικόνα και ομοίωση Αυτού (του Θεού), να καταλάβουμε τα λάθη τους, να ανακτήσουμε την κληρονομιά τους και να πετύχουμε την αέναη φυσική βελτιστοποίηση του ανθρώπινου γένους…